Σύνοψη: Η κυβέρνηση προετοιμάζει το πακέτο της ΔΕΘ με έμφαση στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, τη στήριξη της οικογένειας και των ευάλωτων, αλλά και τη μεσαία τάξη, τους μικρομεσαίους και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Ο Κωστής Χατζηδάκης συνέδεσε τις δυνατότητες παροχών με την ανάπτυξη και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογών στο τεκμαρτό σύστημα, λόγω των νέων ψηφιακών εργαλείων φορολογικής συμμόρφωσης.
———–
Αναλυτικά…
Η ακρίβεια, η οικογένεια και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών αναμένεται να αποτελέσουν τους βασικούς άξονες του κυβερνητικού πακέτου στη ΔΕΘ, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται η δημοσιονομική λογική που έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση.
Το μήνυμα που έστειλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης είναι ότι οι νέες παρεμβάσεις θα πρέπει να έχουν συγκεκριμένο δημοσιονομικό υπόβαθρο. Ανάπτυξη και περιορισμός της φοροδιαφυγής είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, οι δύο πηγές από τις οποίες μπορεί να προκύψει ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος.
- ΔΕΘ με έμφαση στην καθημερινότητα
Η ακρίβεια παραμένει το πολιτικό πεδίο στο οποίο η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών μεταφράζεται και σε αισθητή ανακούφιση των νοικοκυριών.
Ο Χατζηδάκης προανήγγειλε νέες κινήσεις στην αγορά τροφίμων, επικαλούμενος τις επαφές του υπουργείου Ανάπτυξης με τη βιομηχανία, ενώ προϊδέασε και για θετικές εξελίξεις στο ηλεκτρικό ρεύμα. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η συγκράτηση του πληθωρισμού, αλλά η πραγματική αποκλιμάκωση του κόστους που επιβαρύνει σταθερά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Στην ίδια λογική εντάσσεται η οικογένεια και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Πρόκειται για κατηγορίες που αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς αποδέκτες των μέτρων, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει κρίσιμο πολιτικό και οικονομικό ζήτημα.
- Νέα δεδομένα για το τεκμαρτό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στους ελεύθερους επαγγελματίες. Το τεκμαρτό σύστημα θεσπίστηκε με στόχο να περιορίσει το φαινόμενο πολύ χαμηλών δηλωθέντων εισοδημάτων, δημιουργώντας παράλληλα μια ελάχιστη φορολογική βάση.
Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης είναι γνωστή: η φορολογική δικαιοσύνη προϋποθέτει ότι εισοδήματα που εμφανίζονται ως εξαιρετικά χαμηλά πρέπει να μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά.
Ωστόσο, τρία χρόνια μετά, το φορολογικό περιβάλλον έχει αλλάξει. Η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, το myDATA, η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το ψηφιακό δελτίο αποστολής αυξάνουν σημαντικά την ποσότητα των δεδομένων που διαθέτει η φορολογική διοίκηση.
Αυτό δημιουργεί ένα νέο ερώτημα: εφόσον το κράτος μπορεί πλέον να ελέγχει αποτελεσματικότερα τον πραγματικό τζίρο και τις συναλλαγές μιας επιχείρησης, κατά πόσο χρειάζεται να στηρίζεται στον ίδιο βαθμό σε ένα οριζόντιο τεκμήριο;
Ο Χατζηδάκης απέφυγε να μιλήσει για κατάργηση, αφήνοντας όμως σαφώς ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογής του συστήματος για τους φορολογικά συνεπείς. Η τελική κατεύθυνση θα αποσαφηνιστεί από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ.
- Το δύσκολο στοίχημα της τρίτης τετραετίας
Πέρα από τα οικονομικά μέτρα, η κυβερνητική συζήτηση έχει ήδη στραφεί στην πολιτική προετοιμασία για μια τρίτη εκλογική αναμέτρηση. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης περιέγραψε ως βασική προϋπόθεση την αποφυγή προεκλογικών πειρασμών και την παρουσίαση ενός συγκεκριμένου προγράμματος.
Η επιλογή της «ρεαλιστικής ελπίδας» αντί της ψήφου ευγνωμοσύνης αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη στόχευση: η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τον απολογισμό των πεπραγμένων στην επόμενη ημέρα.
Και εκεί, η οικονομία θα έχει ξανά τον πρώτο λόγο.
Συνολικά…
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις κοινωνικές απαιτήσεις για μεγαλύτερη στήριξη και στη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Η ακρίβεια, η οικογένεια και οι μικρομεσαίοι συγκροτούν το άμεσο κοινωνικό σκέλος της ατζέντας, ενώ η φοροδιαφυγή παραμένει το βασικό δημοσιονομικό αντίβαρο.
Το τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας φάσης: η ψηφιακή φορολογική διοίκηση επιτρέπει πλέον πιο στοχευμένους ελέγχους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση υφιστάμενων μηχανισμών χωρίς να εγκαταλείπεται ο στόχος της φορολογικής συμμόρφωσης.
Το πραγματικό στοίχημα της ΔΕΘ, επομένως, δεν θα είναι μόνο το ύψος των παροχών, αλλά η αξιοπιστία του σχεδίου για την επόμενη ημέρα.
