Σύνοψη: Το στεγαστικό ζήτημα του Ειδικού Δημοτικού και του Ειδικού Νηπιαγωγείου Λευκάδας αποκτά πολιτική και θεσμική διάσταση μετά τις καταγγελίες για ελλείψεις στις εγκαταστάσεις και τον αποκλεισμό τους από τη Β΄ φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Η επίσημη κατανομή προβλέπει πέντε σχολικές μονάδες στα Ιόνια Νησιά, ενώ στη Λευκάδα εντάχθηκαν τρία σχολεία. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο αν θα υπάρξουν παρεμβάσεις, αλλά αν η διαδικασία επιλογής αποτυπώνει με διαφανή τρόπο τη σοβαρότητα και το επείγον των αναγκών.
————
Αναλυτικά…
Ειδικά Σχολεία Λευκάδας: Γιατί έμειναν εκτός του «Μαριέττα Γιαννάκου»;
Το ζήτημα της σχολικής στέγης στη Λευκάδα αποκτά νέα διάσταση, καθώς οι συνθήκες λειτουργίας του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου και του Ειδικού Νηπιαγωγείου τίθενται πλέον στο επίκεντρο πολιτικής και θεσμικής αντιπαράθεσης.
Ο Σύλλογος ΑμεΑ «Εθελοντούμε», με τη στήριξη συλλόγων γονέων, έχει ζητήσει απαντήσεις για την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων, τις συνθήκες προσβασιμότητας, τους χώρους διδασκαλίας και θεραπευτικών παρεμβάσεων, αλλά και την ασφάλεια των μαθητών. Μεταξύ των ερωτημάτων περιλαμβάνεται και η κατάσταση των προκατασκευασμένων χώρων που χρησιμοποιούνται.
Στο ίδιο θέμα παρεμβαίνουν ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Πέτρος Παππάς και στελέχη του κόμματος, ζητώντας τεχνικό και κτιριολογικό έλεγχο και συγκεκριμένες απαντήσεις από την Πολιτεία και τον Δήμο.
- Το κρίσιμο ερώτημα για το «Μαριέττα Γιαννάκου»
Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της υπόθεσης. Η Β΄ φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» προβλέπει παρεμβάσεις σε 238 σχολικά κτίρια σε 132 δήμους, με χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Για τα Ιόνια Νησιά έχουν προβλεφθεί πέντε σχολικές μονάδες.
Στη Λευκάδα, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση που δημοσιοποιήθηκε τον Μάιο, εντάχθηκαν το 1ο Δημοτικό, το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο, με συνολικό προϋπολογισμό 1,317 εκατ. ευρώ για τις προβλεπόμενες παρεμβάσεις και επιπλέον έργα στους αθλητικούς χώρους.
Το γεγονός ότι ειδικές σχολικές μονάδες με καταγεγραμμένες ανάγκες δεν βρίσκονται στη συγκεκριμένη λίστα δημιουργεί εύλογο αίτημα για πλήρη δημοσιοποίηση της διαδικασίας αξιολόγησης.
- Ποια κριτήρια εφαρμόστηκαν;
Το επίσημο πρόγραμμα αναφέρει ότι έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα ειδικά σχολεία, στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές και στις περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε ειδικό σχολείο ή κάθε σχολική μονάδα νησιωτικής περιοχής πρέπει να προηγείται. Σημαίνει όμως ότι η Πολιτεία οφείλει να μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τη στάθμιση των παραμέτρων.
Σε αντίστοιχες τοπικές διευκρινίσεις έχει αναφερθεί ότι η διαδικασία συνδέεται με προτάσεις των εκπαιδευτικών διευθύνσεων, τεχνική αξιολόγηση και έλεγχο κριτηρίων από τους αρμόδιους φορείς. Αυτό καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη δημοσιοποίηση των στοιχείων που οδήγησαν στην τελική κατάταξη.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μια ακόμη πολιτική αντιπαράθεση για το ποιος «έβαλε» ή «δεν έβαλε» ένα σχολείο στο πρόγραμμα. Είναι να αποδεικνύεται ότι η κατανομή των περιορισμένων πόρων ακολουθεί αντικειμενική και ελέγξιμη λογική.
- Η Ειδική Αγωγή δεν είναι απλή υπόθεση συντήρησης
Στα ειδικά σχολεία, μια ράμπα, ένα κατάλληλο WC ή ένας ασφαλής διάδρομος δεν αποτελούν απλώς τεχνικές βελτιώσεις. Είναι μέρος της ίδιας της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Οι ανάγκες των μαθητών απαιτούν διαφορετική κτιριακή λογική: χώρους εργοθεραπείας και φυσικοθεραπείας, αίθουσες υποστήριξης, κατάλληλες συνθήκες υγιεινής, ασφαλή δυνατότητα εκκένωσης και καθολική προσβασιμότητα.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τη Λευκάδα δεν μπορεί να εξαντληθεί σε μια σειρά από μεμονωμένες επισκευές. Αν οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις αποτελούν λύση ανάγκης, η πραγματική απάντηση πρέπει να αφορά και τη μακροπρόθεσμη σχολική στέγη.
- Από τη χρηματοδότηση στη λογοδοσία
Το «Μαριέττα Γιαννάκου» αποτελεί σημαντική οικονομική παρέμβαση στη σχολική υποδομή. Ήδη 431 σχολικές μονάδες είχαν ανακαινιστεί πριν από τη Β΄ φάση, ενώ άλλες 238 εντάχθηκαν στον νέο κύκλο.
Το μέγεθος της παρέμβασης καθιστά αναγκαία και την αντίστοιχη θεσμική διαφάνεια: ποια σχολεία προτάθηκαν, ποια αξιολογήθηκαν, ποια κρίθηκαν επιλέξιμα και γιατί κάποια έμειναν εκτός.
Για τη Λευκάδα, οι απαντήσεις αυτές δεν αποτελούν τυπική διοικητική λεπτομέρεια. Είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διαπιστωθεί αν η Ειδική Αγωγή αντιμετωπίζεται πράγματι ως προτεραιότητα ή παραμένει πίσω από άλλες, ευκολότερα υλοποιήσιμες παρεμβάσεις.
Συνολικά…
Η υπόθεση των ειδικών σχολείων της Λευκάδας αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα: τη διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη χρηματοδοτικών εργαλείων και στην πραγματική ιεράρχηση των αναγκών.
Η Πολιτεία έχει πλέον μπροστά της ένα συγκεκριμένο αίτημα: να παρουσιάσει τα τεχνικά δεδομένα, τα κριτήρια επιλογής και την αξιολόγηση που οδήγησαν στη Β΄ φάση του «Μαριέττα Γιαννάκου». Παράλληλα, απαιτείται σαφής απάντηση για το εάν τα ειδικά σχολεία της Λευκάδας μπορούν να ενταχθούν σε επόμενη φάση ή σε άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο.
Η ουσία, τελικά, δεν βρίσκεται μόνο στο ποιο σχολείο θα ανακαινιστεί. Βρίσκεται στο αν η ασφάλεια, η προσβασιμότητα και η αξιοπρεπής εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία μετατρέπονται από πολιτική διακήρυξη σε μετρήσιμη προτεραιότητα.
——————-
Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ
«Ειδικά Σχολεία Λευκάδας: Ποια κριτήρια αφήνουν εκτός προτεραιότητας την Ειδική Αγωγή;»
Κοινή Δήλωση Πέτρου Παππά Βουλευτή Κιλκίς Πασοκ – Κίνημα Αλλαγής, επικεφαλής ΚΤΕ Ατόμων με Αναπηρία & Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων, Σοφίας Πουλοπούλου, Αναπληρώτριας Γραμματέα Ειδικής Αγωγής Τομέα Παιδείας ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και Βασίλη Κουλούρη Γραμματέα Δικτύου Ατόμων με Αναπηρία, Χρόνιων, Σπάνιων Παθήσεων και των Οικογενειών τους ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής.
Οι σοβαρές καταγγελίες για τις συνθήκες στέγασης του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου και του Ειδικού Νηπιαγωγείου Λευκάδας απαιτούν άμεσες και τεκμηριωμένες απαντήσεις από το Υπουργείο Παιδείας και τον Δήμο Λευκάδας.
Σύμφωνα με την επιστολή του Συλλόγου ΑμεΑ «Εθελοντούμε», που υποστηρίζεται από Συλλόγους Γονέων της περιοχής, καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις σε αίθουσες διδασκαλίας, χώρους θεραπευτικών και υποστηρικτικών παρεμβάσεων, προσβασιμότητα, χώρους υγιεινής, ασφαλή εκκένωση και αύλειο χώρο. Παράλληλα, τίθενται εύλογα ερωτήματα για τις προκατασκευασμένες εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται: πότε τοποθετήθηκαν, ποιος είναι ο προβλεπόμενος χρόνος ασφαλούς χρήσης τους, πότε ελέγχθηκαν τελευταία και εάν διαθέτουν σήμερα όλες τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις καταλληλότητας και ασφάλειας.
Για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής η σχολική στέγη δεν αποτελεί δευτερεύον τεχνικό ζήτημα. Είναι όρος ασφάλειας, ισότητας, αξιοπρέπειας και ποιότητας της δημόσιας εκπαίδευσης. Και στην Ειδική Αγωγή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα: η συμπερίληψη προϋποθέτει σύγχρονες και πλήρως προσβάσιμες υποδομές, κατάλληλους χώρους για διεπιστημονική υποστήριξη και ένα σχολικό περιβάλλον σχεδιασμένο με βάση τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών.
Όπως έχουμε επανειλημμένα επισημάνει, με αφορμή τις εικόνες εγκατάλειψης στο Ειδικό Σχολείο Καισαριανής, αλλά και προγενέστερα με τα ειδικά σχολεία στη Θεσσαλονίκη, τα περιστατικά αυτά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα τοπικά προβλήματα. Αναδεικνύουν την απουσία ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου για τη σχολική στέγη, με συστηματικούς ελέγχους καταλληλότητας, αντισεισμική θωράκιση, καθολική προσβασιμότητα, δημόσια καταγραφή των αναγκών, σαφή προτεραιοποίηση και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, στην περίπτωση της Λευκάδας, η μη ένταξη των συγκεκριμένων σχολικών μονάδων στο Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου».
Ήδη, σε πρόσφατη δήλωσή μας τον Ιούνιο για την εφαρμογή του Προγράμματος, είχαμε εκφράσει εγκαίρως τις επιφυλάξεις μας για τον τρόπο επιλογής των σχολικών μονάδων και είχαμε ζητήσει διαφάνεια, σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, δημόσια ιεράρχηση των πραγματικών κτιριακών αναγκών και ουσιαστική προτεραιότητα στα Ειδικά Σχολεία και στις σχολικές μονάδες νησιωτικών και ακριτικών περιοχών.
Σήμερα, οι επιφυλάξεις αυτές αποκτούν πολύ συγκεκριμένο περιεχόμενο. Το Ειδικό Δημοτικό και το Ειδικό Νηπιαγωγείο Λευκάδας είναι σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής σε νησιωτική περιοχή, με σοβαρές καταγεγραμμένες ανάγκες. Με ποια ακριβώς κριτήρια, λοιπόν, επιλέχθηκαν οι σχολικές μονάδες που εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα; Είχαν προταθεί οι συγκεκριμένες μονάδες και, εάν ναι, γιατί δεν επιλέχθηκαν; Με ποια διαδικασία έγινε η ιεράρχηση; Προβλέπεται η ένταξή τους στην επόμενη φάση;
Το «Μαριέττα Γιαννάκου» δεν μπορεί να λειτουργεί ως σύνολο αποσπασματικών ανακαινίσεων. Οι διαθέσιμοι δημόσιοι και ιδιωτικοί πόροι για τη σχολική στέγη πρέπει να εντάσσονται σε έναν διαφανή, επιστημονικά τεκμηριωμένο εθνικό χάρτη αναγκών, ώστε να προηγούνται τα σχολεία με τα σοβαρότερα προβλήματα ασφάλειας, καταλληλότητας και προσβασιμότητας και όχι απλώς εκείνα στα οποία μπορούν να πραγματοποιηθούν ευκολότερα επιμέρους παρεμβάσεις.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής ζητά άμεσα πλήρη τεχνικό και κτιριολογικό έλεγχο των εγκαταστάσεων της Λευκάδας και των προκατασκευασμένων χώρων, δημοσιοποίηση των σχετικών πιστοποιήσεων, αντιμετώπιση κάθε ζητήματος ασφάλειας και προσβασιμότητας και σαφή απάντηση για την ένταξη των σχολείων στο Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου».
Κυρίως, όμως, απαιτείται συγκεκριμένο σχέδιο, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την οριστική επίλυση του στεγαστικού προβλήματος.
Η Ειδική Αγωγή δεν μπορεί να στεγάζεται επ’ αόριστον σε λύσεις ανάγκης. Η ασφαλής, προσβάσιμη και αξιοπρεπής εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία είναι δικαίωμά τους και υποχρέωση της Πολιτείας.
Η Συμπερίληψη δεν είναι σύνθημα. Είναι πολιτική πράξη. Είναι δικαίωμα. Είναι πολιτισμός.
Κανένα παιδί μόνο.
Καμία οικογένεια μόνη.
