Σύνοψη: Η δημόσια αντιπαράθεση κυβέρνησης και ΠΑΣΟΚ για την πρώτη κατοικία αποκτά ευρύτερη οικονομική διάσταση. Αφορμή αποτέλεσε η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη σχετικά με την προστασία της πρώτης κατοικίας, την οποία ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς αμφισβήτησε έντονα. Πίσω από την πολιτική σύγκρουση βρίσκεται ένα σύνθετο πρόβλημα: η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, ο ρόλος τραπεζών, servicers και funds και η δυνατότητα των οφειλετών να διατηρήσουν την κατοικία τους. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει διευρυνθεί σημαντικά, χωρίς όμως να εξαλείφεται ο κίνδυνος απώλειας περιουσίας.
———-
Αναλυτικά…
Το πραγματικό μέγεθος της σύγκρουσης για την πρώτη κατοικία
Η συζήτηση για την προστασία της πρώτης κατοικίας επιστρέφει με πολιτικά φορτισμένους όρους, αλλά πίσω από τις αντιπαραθέσεις υπάρχει ένα ζήτημα που αφορά άμεσα χιλιάδες νοικοκυριά: τι συμβαίνει όταν η ρύθμιση μιας οφειλής δεν οδηγεί τελικά σε βιώσιμη αποπληρωμή.
Ο Κώστας Τσουκαλάς, σχολιάζοντας συνέντευξη του κυβερνητικού εκπροσώπου στο Open, επέλεξε υψηλούς τόνους. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παρουσιάζει ως προστατευμένη την πρώτη κατοικία, ενώ την ίδια στιγμή συνεχίζονται οι πλειστηριασμοί και επέκρινε συνολικά την πολιτική διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
Η κυβερνητική πλευρά, ωστόσο, έχει στη διάθεσή της ένα διαφορετικό επιχείρημα: τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο ρύθμισης χρεών προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι το τέλος Ιουλίου 2026 είχαν ολοκληρωθεί 66.578 ρυθμίσεις, αντιστοιχώντας σε αρχικές οφειλές 20,19 δισ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα είναι πλέον διαφορετική από εκείνη που περιγράφεται στη δήλωση του ΠΑΣΟΚ με τα παλαιότερα μεγέθη. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πόσες ρυθμίσεις πραγματοποιήθηκαν. Είναι πόσες παραμένουν ενεργές, πόσοι οφειλέτες μπορούν πράγματι να ανταποκριθούν στις δόσεις και πόσες υποθέσεις οδηγούνται τελικά σε αναγκαστική εκτέλεση.
- Οι πλειστηριασμοί παραμένουν κρίσιμος δείκτης
Η εικόνα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών εξηγεί γιατί το θέμα εξακολουθεί να προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις. Για το 2025 είχαν προγραμματιστεί περισσότερες από 61.000 διαδικασίες, ενώ ολοκληρώθηκαν περίπου 43.000. Από αυτές, περίπου 9.200 κατέληξαν σε κατακύρωση.
Ειδικά για τις κατοικίες, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 πραγματοποιήθηκαν 27.631 πλειστηριασμοί, με 4.445 κατοικίες να καταλήγουν σε αγοραστή.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους ότι κάθε πλειστηριασμός αφορά πρώτη κατοικία ή ότι κάθε οφειλέτης θα μπορούσε να διασώσει το ακίνητό του μέσω διαφορετικής ρύθμισης. Δείχνουν όμως το μέγεθος της αγοράς αναγκαστικών εκτελέσεων και εξηγούν γιατί η προστασία της κατοικίας παραμένει τόσο ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα.
- Funds και servicers στο επίκεντρο
Το δεύτερο επίπεδο της συζήτησης αφορά τη μεταφορά μεγάλου μέρους των μη εξυπηρετούμενων δανείων εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει ότι οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων διαχειρίζονται σημαντικά χαρτοφυλάκια δανείων που έχουν μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, η συγκεκριμένη κατηγορία έφθανε τα 79,6 δισ. ευρώ.
Αυτό δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον για τον δανειολήπτη. Η τράπεζα, ο servicer, το fund και ο τελικός επενδυτής δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκη. Η διαχείριση της απαίτησης ακολουθεί πλέον διαφορετική οικονομική λογική από εκείνη ενός κλασικού τραπεζικού δανείου.
Το θεσμικό ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να αυξηθούν οι ρυθμίσεις. Είναι να λειτουργούν με τρόπο που να περιορίζει τις επαναλαμβανόμενες αθετήσεις, να δίνει πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους και να αποτρέπει, όπου αυτό είναι οικονομικά εφικτό, την απώλεια της κατοικίας.
- Η πολιτική αντιπαράθεση και το επόμενο στοίχημα
Το ΠΑΣΟΚ ζητά θεσμική προστασία της πρώτης κατοικίας και επιτίθεται στην κυβέρνηση για την πολιτική της απέναντι στους πλειστηριασμούς και τα funds. Η κυβέρνηση από την άλλη πλευρά προβάλλει την επέκταση του εξωδικαστικού μηχανισμού και τις νέες παρεμβάσεις για τη ρύθμιση οφειλών.
Μάλιστα, από το 2026 διευρύνθηκε περαιτέρω η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με το ελάχιστο όριο οφειλής να μειώνεται στα 5.000 ευρώ.
Η ουσία, συνεπώς, βρίσκεται πέρα από τις πολιτικές διατυπώσεις. Η αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε πλαισίου προστασίας θα κριθεί από το αν ένας δανειολήπτης μπορεί να ρυθμίσει το χρέος του πριν φτάσει στο σφυρί και, κυρίως, αν μπορεί να τηρήσει τη ρύθμιση για χρόνια.
Συνολικά…
Η σύγκρουση κυβέρνησης και ΠΑΣΟΚ για την πρώτη κατοικία δεν είναι απλώς μία ακόμη αντιπαράθεση γύρω από τους πλειστηριασμούς. Ακουμπά τον πυρήνα της νέας αρχιτεκτονικής του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει πλέον πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του και τα στοιχεία της κυβέρνησης καταγράφουν περισσότερες από 66.500 ολοκληρωμένες ρυθμίσεις και πάνω από 20 δισ. ευρώ οφειλών.
Ωστόσο, η ύπαρξη ενός μηχανισμού ρύθμισης δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με προστασία της κατοικίας. Το κρίσιμο μέγεθος είναι η βιωσιμότητα της ρύθμισης και η δυνατότητα του νοικοκυριού να παραμείνει συνεπές.
Εκεί ακριβώς θα κριθεί και η πολιτική αντιπαράθεση: όχι μόνο στο πόσες ρυθμίσεις ανακοινώνονται, αλλά στο πόσες οικογένειες τελικά διατηρούν το σπίτι τους.
—————–
Η ανακοίνωση του ΠΑΣΑΟΚ
Η πρωτοφανής αναδιανομή ακίνητης περιουσίας και ο αφελληνισμός της έχει την υπογραφή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Με το ΠΑΣΟΚ, το πάρτι κερδοσκοπίας που ανέχεστε και στηρίζετε, θα τελειώσει
Δήλωση Κώστα Τσουκαλά, Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής σχετικά με τη συνέντευξη του Κυβερνητικού Εκπροσώπου στο ΟΡΕΝ
Ντράπηκε και η ντροπή.
Ο Εκπρόσωπος της κυβέρνησης των ρεκόρ πλειστηριασμών, δήλωσε στο Open ότι υπάρχει προστασία πρώτης κατοικίας.
Ζουν στο ψέμα, ανασαίνουν με το ψέμα, ανερυθρίαστα λένε ψέματα στους πολίτες.
Αφού υπάρχει προστασία πρώτης κατοικίας, κ. Μαρινάκη, πώς εξηγούνται οι μαζικοί πλειστηριασμοί, το ρεκόρ κατασχέσεων και διαταγών πληρωμής;
Ηθοποιοί είναι οι συμπολίτες μας που χάνουν τα σπίτια τους;
Δεν ξέρει ο κ. Μαρινάκης ότι τα funds δεν απαντούν σχεδόν ποτέ στις αιτήσεις συμμετοχής στον εξωδικαστικό μηχανισμό;
Πότε θα απολογηθούν για την αποτυχία του εξωδικαστικού;
Έξι χρόνια λειτουργίας και έχουν ενταχθεί 60.000 οφειλέτες ενώ οι ίδιοι έλεγαν το 2020 ότι θα ενταχθούν 500.000 οφειλέτες. Γιατί δεν μας λέει ο κ. Μαρινακης πόσοι από αυτούς έχουν χάσει τη ρύθμιση;
Γιατί δεν λέει πως έχουν ρυθμιστεί περίπου 19 δισεκατομμύρια σε σύνολο αρρύθμιστου ιδιωτικού χρέους ύψους 236 δισ.;
Γιατί δεν λέει πόσα χρήματα από τις ρυθμίσεις αφορούν οφειλές σε τράπεζες και funds και πόσα σε εφορία και ταμεία;
Γιατί δεν λέει πόσο είναι το αρρύθμιστο ιδιωτικό χρέος στα funds;
Γιατί δεν λέει πόσα προγράμματα πλειστηριασμών έχουν αναρτηθεί στη σελίδα e-auction μετά τη λειτουργία του εξωδικαστικού;
Γιατί δεν νομοθετούν την προστασία της πρώτης κατοικίας;
Γιατί απορρίπτουν τις τροπολογίες του ΠΑΣΟΚ;
Γιατί δεν επέλεξαν για το ελβετικό φράγκο τη λύση που πρόκριναν οι υπόλοιπες κυβερνήσεις της Ευρώπης;
Γιατί στη ρύθμιση των 72 δόσεων δεν προέβλεψαν διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων;
Γιατί δεν ελέγχετε τις τριγωνικές σχέσεις μεταξύ funds, servicers και εταιρειών REOCO;
Όχι, κ. Μαρινάκη δεν λέτε τα ίδια με το ΠΑΣΟΚ ούτε τα έχετε εφαρμόσει. Συνεχίσατε την πολιτική των προκατόχων σας και την επεκτείνατε υπέρ των funds.
Η πρωτοφανής αναδιανομή ακίνητης περιουσίας και ο αφελληνισμός της έχει την υπογραφή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Με το ΠΑΣΟΚ, το πάρτι κερδοσκοπίας που ανέχεστε και στηρίζετε, θα τελειώσει.
