Σύνοψη: Ένα σημαντικό κομμάτι της αναπτυξιακής πολιτικής της κυβέρνησης στη Βόρεια Ελλάδα περνά πλέον από συγκεκριμένους αριθμούς: 282 επενδυτικά σχέδια στη Μακεδονία και τη Θράκη, συνολικός προϋπολογισμός περίπου 1 δισ. ευρώ και κρατική ενίσχυση 510 εκατ. ευρώ μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου. Οι επενδύσεις αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 5.000 νέες θέσεις εργασίας, με περίπου οκτώ στις δέκα να αφορούν τη βιομηχανία και τη μεταποίηση. Το επόμενο στοίχημα είναι η διάρκεια και η παραγωγική τους επίδραση.
——-
Αναλυτικά…
Η παρουσία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου στη Βόρεια Ελλάδα δεν είναι απλώς μια ακόμη κυβερνητική παράσταση δίπλα στην πρωθυπουργική περιοδεία. Πίσω από τις επισκέψεις σε επιχειρήσεις υπάρχει ένα ευρύτερο επενδυτικό αφήγημα, το οποίο επιχειρεί να συνδέσει τη δημόσια χρηματοδότηση με την επιστροφή της βιομηχανίας στο επίκεντρο της περιφερειακής ανάπτυξης.
Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Υπουργείο Ανάπτυξης είναι ενδεικτικά του μεγέθους: 282 επενδυτικά σχέδια στη Μακεδονία και τη Θράκη, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1 δισ. ευρώ, με κρατική ενίσχυση 510 εκατ. ευρώ μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου. Από την υλοποίησή τους εκτιμάται ότι θα προκύψουν περισσότερες από 5.000 νέες θέσεις εργασίας.
- Το βάρος πέφτει στη βιομηχανία
Το στοιχείο που έχει μεγαλύτερη σημασία από τον συνολικό αριθμό των επενδύσεων είναι η σύνθεσή τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, περίπου το 80% των σχεδίων αφορά τη μεταποίηση και τη βιομηχανία.
Αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για μια περιοχή που για χρόνια βρέθηκε αντιμέτωπη με αποβιομηχάνιση, απώλεια παραγωγικής δυναμικότητας και μετακίνηση εργατικού δυναμικού προς την Αθήνα ή το εξωτερικό. Η ενίσχυση μιας μονάδας δεν μετρά μόνο με τις θέσεις που δημιουργεί μέσα στις εγκαταστάσεις της. Επηρεάζει προμηθευτές, μεταφορές, υπηρεσίες, τεχνικά επαγγέλματα και συνολικά την τοπική οικονομία.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αναπτυξιακός Νόμος λειτουργεί ως εργαλείο μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων. Η κρατική συμμετοχή δεν υποκαθιστά την επιχειρηματική επένδυση, αλλά μειώνει το αρχικό κόστος και βελτιώνει τις προϋποθέσεις για να προχωρήσουν σχέδια που διαφορετικά θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή να μείνουν στα χαρτιά.
- Από τις επιδοτήσεις στην πραγματική παραγωγή
Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό στοίχημα. Οι ανακοινώσεις για επενδύσεις αποκτούν αξία όταν μεταφράζονται σε παραγωγικές μονάδες, εξαγωγές, υψηλότερη παραγωγικότητα και σταθερές θέσεις εργασίας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι την τελευταία επταετία δημιουργήθηκαν 15.000 θέσεις εργασίας στη βιομηχανία στη Βόρεια Ελλάδα. Παράλληλα, έχουν ενισχυθεί 14 βιομηχανικά πάρκα στη Μακεδονία, με στόχο να μπορούν να υποδεχθούν νέες παραγωγικές δραστηριότητες.
Η τελευταία παράμετρος δεν είναι δευτερεύουσα. Μια επένδυση δεν χρειάζεται μόνο κεφάλαιο. Χρειάζεται οργανωμένους χώρους, δίκτυα, ενέργεια, μεταφορικές υποδομές, ταχύτητα στις αδειοδοτήσεις και πρόσβαση σε ανθρώπινο δυναμικό. Χωρίς αυτά, ακόμη και μια γενναία χρηματοδότηση κινδυνεύει να αποδειχθεί ανεπαρκής.
- Το πολιτικό μήνυμα της Βόρειας Ελλάδας
Η επιλογή να παρουσιαστούν οι συγκεκριμένες επενδύσεις στο πλαίσιο της πρωθυπουργικής παρουσίας στη Βόρεια Ελλάδα έχει και σαφή πολιτική διάσταση. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι η ανάπτυξη δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα και ότι η περιφέρεια μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα του νέου παραγωγικού μοντέλου.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η πρόσφατη έμφαση του υπουργείου στην οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική, δηλαδή στη δημιουργία πιο σαφών κανόνων για την παραγωγική δραστηριότητα.
Σε επίπεδο πολιτικής επικοινωνίας, πάντως, ενδιαφέρον έχει και η παρουσία του Θεοδωρικάκου στις επιχειρήσεις που επισκέφθηκε ο πρωθυπουργός. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν την περιοδεία, τρεις από τις τέσσερις επιχειρήσεις έχουν στο παρελθόν ενισχυθεί μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου, με συνολική στήριξη που υπολογίζεται περίπου στα 12,5 εκατ. ευρώ. Το συγκεκριμένο ποσό δεν περιλαμβάνεται στη σχετική επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου και ως εκ τούτου χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως επιμέρους δημοσιογραφική πληροφορία.
Συνολικά…
Η ουσία του επενδυτικού πακέτου για Μακεδονία και Θράκη δεν βρίσκεται μόνο στα 510 εκατ. ευρώ της κρατικής ενίσχυσης. Βρίσκεται κυρίως στο αν αυτά τα χρήματα θα λειτουργήσουν ως καταλύτης για μια μεγαλύτερη μεταβολή της παραγωγικής βάσης της Βόρειας Ελλάδας.
Οι 282 επενδύσεις και οι περισσότερες από 5.000 νέες θέσεις εργασίας δημιουργούν ένα σημαντικό μέγεθος, ιδιαίτερα επειδή το μεγαλύτερο μέρος αφορά βιομηχανία και μεταποίηση.
Το κρίσιμο, όμως, αρχίζει μετά την ένταξη στον Αναπτυξιακό Νόμο: ολοκλήρωση έργων, πραγματικές προσλήψεις, αύξηση παραγωγής, εξαγωγές και διατηρήσιμη ανταγωνιστικότητα. Εκεί θα κριθεί εάν η σημερινή επενδυτική κινητικότητα αποτελεί συγκυριακή ένεση ή το πρώτο σταθερό βήμα για έναν νέο παραγωγικό κύκλο στη Μακεδονία και τη Θράκη.
