Σύνοψη: Το Υπουργείο Εργασίας προωθεί αλλαγές στην επαγγελματική ασφάλιση, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και ασφαλές πλαίσιο για συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές. Η Νίκη Κεραμέως παρουσίασε στη Βουλή τις βασικές κατευθύνσεις του νομοσχεδίου, επισημαίνοντας την ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος και καλύτερης προστασίας των ασφαλισμένων. Κεντρικό σημείο αποτελεί η εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης από την Τράπεζα της Ελλάδος, με στόχο μεγαλύτερη αξιοπιστία και διαφάνεια.
———
Αναλυτικά…
Νέες δυνατότητες για συμπληρωματική σύνταξη μέσω της επαγγελματικής ασφάλισης – «Βαρέα για εργαζόμενους Νοσοκομείων, Κέντρων Υγείας και ΕΚΑΒ»
Σημαντικές αλλαγές στο πεδίο της επαγγελματικής ασφάλισης φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης».
Η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, παρουσιάζοντας τις βασικές προβλέψεις στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, υπογράμμισε ότι στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου και λειτουργικού πλαισίου κοινωνικής προστασίας, το οποίο θα προσφέρει πρόσθετες επιλογές στους εργαζομένους και κίνητρα στις επιχειρήσεις.
Η επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί τον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος και λειτουργεί συμπληρωματικά προς την κύρια και επικουρική ασφάλιση. Μέσω των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης οι εργαζόμενοι μπορούν να δημιουργούν πρόσθετες συνταξιοδοτικές παροχές, αξιοποιώντας εισφορές εργαζομένων, εργοδοτών ή και των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με την Υπουργό, από το 2025 τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης έχουν περάσει στην εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, εξέλιξη που, όπως σημείωσε, προσφέρει σημαντική τεχνογνωσία και ανατροφοδότηση για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου.
Η μεταρρύθμιση επιδιώκει να ενισχύσει την προστασία των ασφαλισμένων, να απλοποιήσει διαδικασίες και να καταστήσει την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική. Παράλληλα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση ενίσχυσης των συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών μηχανισμών, καθώς οι δημογραφικές αλλαγές και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργούν νέες ανάγκες για βιώσιμα ασφαλιστικά μοντέλα.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να επηρεάσει εργαζομένους και επιχειρήσεις που επιθυμούν να αξιοποιήσουν πρόσθετα εργαλεία συνταξιοδοτικού σχεδιασμού, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των πηγών εισοδήματος μετά την αποχώρηση από την ενεργό εργασία.
Παρουσιάζοντας τις βασικές παρεμβάσεις του σχεδίου νόμου, η Υπουργός ανέδειξε τρεις κεντρικούς άξονες:
- Εισαγωγή των ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).
Με τη δημιουργία των ανοιχτών ΤΕΑ διευκολύνεται η πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζόμενους, οι οποίοι μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να συμμετάσχουν σε αντίστοιχα σχήματα. «Μία από τις δομικές αλλαγές του νομοσχεδίου είναι ότι φέρνει μια πλήρη εξομοίωση των όρων λειτουργίας και της εποπτείας, μεταξύ αφενός των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης και των ΟΑΠΕΣ, των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Άρα ανοιχτά ΤΕΑ, ανοιχτά ΟΑΠΕΣ, για να διευκολυνθεί η πρόσβαση χιλιάδων επιχειρήσεων και εργαζομένων και ελεύθερων επαγγελματιών στον δεύτερο συμπληρωματικό πυλώνα επαγγελματικής ασφάλισης.», υπογράμμισε η Υπουργός.
- Ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα.
Το νομοσχέδιο θεσπίζει σημαντικά φορολογικά κίνητρα, που ευθυγραμμίζονται με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και καθιστούν την επαγγελματική ασφάλιση πιο ελκυστική για εργαζομένους και επιχειρήσεις. «Οι εισφορές σε όλα αυτά τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, είτε μιλάμε για ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, είτε μιλάμε για ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα, εκπίπτουν στο 100%. Το πλαφόν, σε αυτά τα ταμεία εν γένει και σε αυτά τα ομαδικά ασφαλιστικά, αυξάνεται σημαντικά και ανέρχεται πλέον σε 35.000 ευρώ ετησίως για ελεύθερους επαγγελματίες και σε ό,τι αφορά τους μισθωτούς στο 35% του ετήσιου εισοδήματός τους. Η φορολογία των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου. Επίσης καταργείται η φορολογική ποινή για όσους εργαζομένους αποφασίζουν να εισέλθουν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία. «Θέλουμε όσο το δυνατόν περισσότερους να τύχουν των ευνοϊκών, αυτών διατάξεων της επαγγελματικής ασφάλισης.», ανέφερε η κα Κεραμέως.
- Πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων.
Θεσπίζεται η δυνατότητα μεταφοράς δικαιωμάτων μεταξύ όλων των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, ώστε κάθε εργαζόμενος να διατηρεί τα ασφαλιστικά του δικαιώματα ακόμη και όταν αλλάζει εργασία ή πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης, με την Υπουργό να σημειώνει ότι «θεμελιώδες στοιχείο και χαρακτηριστικό της επαγγελματικής ασφάλισης είναι η δυνατότητα για έναν εργαζόμενο να μπορεί να μεταφέρει τα δικαιώματά του από ένα πρόγραμμα στο άλλο, με απλές διαδικασίες. Εισάγουμε λοιπόν με το νομοσχέδιο αυτό, την ομαδική φορητότητα, δηλαδή τη δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων προγραμμάτων σε όλους τους συνδυασμούς, από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ, από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ».
Η Υπουργός ενέταξε τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση στη συνολική πολιτική του Υπουργείου για την ενίσχυση του ασφαλιστικού συστήματος, επισημαίνοντας ότι πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση του πρώτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης, δηλ. του e-EFKA και του ΤΕΚΑ. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στους 563.000 περισσότερους εργαζόμενους στην αγορά εργασίας σε σχέση με το 2019, στην αύξηση των δηλωμένων εργαζόμενων συνταξιούχων από περίπου 35.000 σε περισσότερους από 308.000, στην καταγραφή άνω των 2,7 εκατομμυρίων επιπλέον δηλωμένων υπερωριών χάρη στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και στην κατάργηση των προσαυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές για υπερωρίες, νυχτερινά και εργασία σε αργίες, η οποία απέφερε σημαντικότατη αύξηση στα έσοδα του e-ΕΦΚΑ.
Δεύτερη προτεραιότητα, η ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων με ρυθμίσεις όπως αυξήσεις συντάξεων τα τελευταία τέσσερα χρόνια, θέσπιση ετήσιου επιπλέον επιδόματος 300 ευρώ αφορολόγητο κάθε Νοέμβριο, κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, το 50% από φέτος, το 50% από την 1/1/2027, αναθεώρηση της εισφοράς αλληλεγγύης και κατάργηση της μεγάλης κοινωνικής αδικίας των περικοπών των συντάξεων χηρείας που ψηφίστηκε πριν από λίγες ημέρες στη Βουλή, ενώ παράλληλα τα άτομα με αναπηρία μπορούν πλέον να εργάζονται χωρίς να χάνουν τη σύνταξη αναπηρίας τους.
Τρίτη προτεραιότητα, η επιτάχυνση της απονομής συντάξεων. «Το 2019 έπαιρνε κατά μέσο όρο 500 ημέρες η απονομή μιας κύριας σύνταξης. Σήμερα παίρνει λιγότερες από 42 ημέρες η απονομή μίας κύριας σύνταξης. Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνεται ένα μαζικό έργο ψηφιοποίησης 53 εκατ. χειρόγραφων καρτελών ενσήμων, το οποίο θα οδηγήσει σε περαιτέρω επιτάχυνση της απονομής και των επικουρικών συντάξεων», επεσήμανε η Υπουργός.
Τέταρτη προτεραιότητα, η σημαντική αναβάθμιση των κέντρων πιστοποίησης αναπηρίας, με νέες δομές, μείωση των εκκρεμών αιτημάτων και της επιτάχυνσης των ραντεβού και διεύρυνση του καταλόγου των μη αναστρέψιμων παθήσεων για τις οποίες προβλέπεται πιστοποίηση άπαξ.
Πέμπτη προτεραιότητα, η ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά, νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών, βοηθών ασθενοφόρων, διασωστών στα νοσοκομεία, κέντρα υγείας του ΕΣΥ και το ΕΚΑΒ, ικανοποιώντας ένα αίτημα δεκαετιών, καθότι οι συνάδελφοί τους στον ιδιωτικό τομέα ήταν ήδη ενταγμένοι, αλλά κάποιοι του δημοσίου δεν ήταν.
Κλείνοντας η κα Κεραμέως δήλωσε ότι: «η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού είναι μία διαρκής προσπάθεια, για να εξασφαλίσουμε ένα σύστημα βιώσιμο, κοινωνικά δίκαιο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες της εποχής. Και το νομοσχέδιο που συζητούμε σήμερα κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Ενισχύει τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, δημιουργεί δηλαδή περισσότερες επιλογές, για πρόσθετο συνταξιοδοτικό εισόδημα. Περισσότερες επιλογές για τους εργαζόμενους, περισσότερα εργαλεία για τις επιχειρήσεις. Αναβαθμίζει την προστασία των ασφαλισμένων και συμβάλλει στην μακροπρόθεσμη ενίσχυση της εθνικής οικονομίας. Και πάνω από όλα υπηρετεί ένα θεμελιώδη στόχο, να μπορεί κάθε εργαζόμενος να αισθάνεται ακόμα μεγαλύτερη ασφάλεια για το μέλλον του. Με αυτές τις σκέψεις λοιπόν σας καλώ να στηρίξετε τις διατάξεις του νομοσχεδίου, συμβάλλοντας σε μία μεταρρύθμιση που ενισχύει την κοινωνική ασφάλιση, διευρύνει τις δυνατότητες των πολιτών, ενισχύει συνολικά το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα της χώρας μας.».
Συνολικά…
Η μεταρρύθμιση στην επαγγελματική ασφάλιση αποτελεί προσπάθεια προσαρμογής του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος στις νέες οικονομικές και δημογραφικές συνθήκες. Η ενίσχυση των συμπληρωματικών συντάξεων μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στους εργαζομένους, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί με διαφάνεια, αποτελεσματική εποπτεία και σαφείς κανόνες προστασίας των ασφαλισμένων. Η μετάβαση σε ένα πιο πολυεπίπεδο συνταξιοδοτικό μοντέλο αποτελεί σημαντική αλλαγή για το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης.
