Σύνοψη: Η υπόθεση που έφερε στη Δικαιοσύνη η ΟΙΕΛΕ αναδεικνύει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αμφισβητούμενων τίτλων σπουδών και πιστοποιήσεων που, -σύμφωνα με τις καταγγελίες-, αξιοποιούνται για μοριοδότηση σε διαδικασίες του ΑΣΕΠ και για υπηρεσιακή εξέλιξη στο Δημόσιο. Η Ομοσπονδία περιγράφει τρεις βασικούς μηχανισμούς: α) εταιρείες που συγγράφουν μεταπτυχιακές και διδακτορικές εργασίες, β) εξ αποστάσεως τίτλους σπουδών αμφίβολης ακαδημαϊκής αξίας από ιδρύματα του εξωτερικού και γ) ταχύρρυθμες πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών και πληροφορικής. Η υπόθεση δεν αφορά μόνο πιθανές παρανομίες, αλλά και τη συνολική αξιοπιστία του συστήματος προσλήψεων. Παράλληλα, η ΟΙΕΛΕ ζητά αλλαγές στη μοριοδότηση, αυστηρότερους ελέγχους και ενίσχυση της εποπτείας, επισημαίνοντας ότι η εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης έχει δημιουργήσει μια νέα «βιομηχανία προσόντων».
——-
Αναλυτικά…
Μία από τις σοβαρότερες καταγγελίες των τελευταίων ετών για τη λειτουργία του συστήματος μοριοδότησης στο Δημόσιο βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης. Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία Αθηνών για οργανωμένο κύκλωμα παραγωγής και αξιοποίησης τίτλων σπουδών και πιστοποιήσεων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται – σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται – για την ενίσχυση της βαθμολογικής θέσης υποψηφίων σε διαδικασίες του ΑΣΕΠ και για υπηρεσιακή εξέλιξη στο Δημόσιο.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορά τον πυρήνα της αξιοκρατίας στις δημόσιες προσλήψεις. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην ύπαρξη παράνομων ή αμφισβητούμενων τίτλων, αλλά επεκτείνεται στις επιπτώσεις που δημιουργούνται για χιλιάδες υποψηφίους οι οποίοι συμμετέχουν με πραγματικά ακαδημαϊκά προσόντα σε διαγωνισμούς υψηλού ανταγωνισμού.
Σύμφωνα με την ΟΙΕΛΕ, το φαινόμενο αναπτύσσεται μέσα από τρεις βασικούς μηχανισμούς. Ο πρώτος αφορά ιδιωτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη συγγραφή μεταπτυχιακών και διδακτορικών εργασιών. Οι εταιρείες αυτές εμφανίζονται ως «συμβουλευτικοί φορείς», παρέχοντας υποστήριξη σε φοιτητές, όμως, κατά τις καταγγελίες, στην πράξη αναλαμβάνουν την πλήρη εκπόνηση ακαδημαϊκών εργασιών έναντι αμοιβής. Πρόκειται για μια διεθνώς γνωστή πρακτική, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει επεκταθεί σημαντικά λόγω της ψηφιακής εκπαίδευσης και της ευκολίας πρόσβασης σε εξ αποστάσεως προγράμματα.
Ο δεύτερος μηχανισμός σχετίζεται με μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα πανεπιστημίων του εξωτερικού, κυρίως εξ αποστάσεως. Η Ομοσπονδία αφήνει αιχμές για τίτλους που αποκτώνται με εξαιρετικά χαμηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις ή μέσω ιδρυμάτων των οποίων η αξιοπιστία αμφισβητείται. Το ζήτημα αυτό έχει απασχολήσει επανειλημμένα τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς η άνθηση της διεθνούς αγοράς online σπουδών δημιούργησε ένα νέο πεδίο εμπορευματοποίησης της ακαδημαϊκής πιστοποίησης.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η τρίτη κατηγορία καταγγελιών, που αφορά τις πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών και πληροφορικής. Σύμφωνα με την ΟΙΕΛΕ, ορισμένοι φορείς χορηγούν τίτλους μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία των εξεταστικών διαδικασιών. Η συγκεκριμένη αγορά έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά την τελευταία δεκαετία, καθώς οι σχετικές πιστοποιήσεις αποτελούν κρίσιμο παράγοντα μοριοδότησης σε προκηρύξεις του Δημοσίου.
Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι έχει ενημερώσει επανειλημμένα κυβέρνηση, κόμματα, υπουργείο Παιδείας και διοίκηση του ΑΣΕΠ, χωρίς – όπως αναφέρει – να υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση. Για τον λόγο αυτό επέλεξε την οδό της Δικαιοσύνης, ζητώντας πλήρη διερεύνηση πιθανών ποινικών αδικημάτων.
Πέρα από τις καταγγελίες, η ΟΙΕΛΕ καταθέτει και συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ενίσχυση της μοριοδότησης της πραγματικής προϋπηρεσίας, η οποία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί βασικό κριτήριο πρόσληψης. Παράλληλα, προτείνει αλλαγή του τρόπου απόκτησης παιδαγωγικής επάρκειας, με μεγαλύτερη έμφαση στην πρακτική άσκηση και στην αξιολόγηση εντός σχολικής τάξης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για μείωση της μοριοδότησης σε προσόντα που σχετίζονται με μη τυπική εκπαίδευση, όπως οι ξένες γλώσσες και η πληροφορική, καθώς και για αυστηρότερο έλεγχο των εξ αποστάσεως μεταπτυχιακών τίτλων. Η Ομοσπονδία ζητά επίσης αναθεώρηση της λίστας ξένων πανεπιστημίων των οποίων οι τίτλοι αναγνωρίζονται ως ισότιμοι στην Ελλάδα.
Ταυτόχρονα, προτείνει τη δημιουργία ειδικής υπηρεσίας με τη συνεργασία της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, του υπουργείου Παιδείας και του υπουργείου Ανάπτυξης, ώστε να εντοπιστούν οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ακαδημαϊκών εργασιών και παράνομων πιστοποιήσεων.
Η υπόθεση αναμένεται να ανοίξει μια ευρύτερη δημόσια συζήτηση για τα όρια της εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης, την ποιότητα των τίτλων σπουδών και την αξιοπιστία των διαδικασιών επιλογής προσωπικού στο ελληνικό Δημόσιο.
Συνολικά…
Η εισαγγελική διερεύνηση των καταγγελιών της ΟΙΕΛΕ δεν αφορά μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις αμφισβητούμενων τίτλων, αλλά αγγίζει συνολικά την αξιοπιστία του συστήματος αξιολόγησης και πρόσληψης στο Δημόσιο. Η διεύρυνση της αγοράς εξ αποστάσεως σπουδών, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη φορέων πιστοποίησης και η μετατροπή της μοριοδότησης σε «βιομηχανία προσόντων» έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η διάκριση ανάμεσα στην πραγματική γνώση και στην τυπική πιστοποίηση γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ποινική διερεύνηση πιθανών παρανομιών, αλλά και η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου διαφάνειας, ουσιαστικού ελέγχου και ακαδημαϊκής αξιοπιστίας, ώστε να προστατευθεί η έννοια της αξιοκρατίας στις δημόσιες προσλήψεις.
————–
Η καταγγελία της ΟΙΕΛΕ
Μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου υποβάλλει σήμερα η ΟΙΕΛΕ για το βρώμικο κύκλωμα έκδοσης παράνομων πτυχίων και πιστοποιήσεων για μοριοδότηση στον ΑΣΕΠ
Η αδράνεια της πολιτείας που εδώ και περίπου 3 μήνες ποιεί την νήσσαν στις καταγγελίες της ΟΙΕΛΕ, σε ερωτήσεις κομμάτων στη Βουλή και σε δημοσιεύματα των ΜΜΕ για το θηριώδες κύκλωμα έκδοσης παράνομων πτυχίων και πιστοποιήσεων για μοριοδότηση στον ΑΣΕΠ, υποχρέωσε την ΟΙΕΛΕ να υποβάλλει σήμερα μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου για το θέμα. Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γ. Χριστόπουλος και ο νομικός παραστάτης της Γ. Μελισσάρης υπέβαλαν την αναφορά στην Εισαγγελία Αθηνών ευελπιστώντας ότι η Δικαιοσύνη θα διερευνήσει ένα σκάνδαλο με θηριώδεις διαστάσεις που υπονομεύει την αξιοκρατία, την ισονομία και τη διαφάνεια, στερώντας θέσεις εργασίας και μισθολογική/διοικητική εξέλιξη από ανθρώπους που απέκτησαν τους τίτλους και τις δεξιότητές τους με τον κόπο τους.
Πέραν των καταγγελιών της για το ζήτημα, η ΟΙΕΛΕ απέστειλε επιστολές ζητώντας διάλογο για το θέμα προς τον Πρωθυπουργό, τους αρχηγούς των κομμάτων και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας. Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του ΑΣΕΠ για το θέμα, καταθέτοντας τις προτάσεις μας για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Πολλοί μας ρωτούν για ποιο λόγο η πολιτεία αδρανεί για ένα σοβαρό ζήτημα που είναι γνωστό στην ελληνική κοινωνία και στο οποίο εμπλέκονται χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως στο χώρο της εκπαίδευσης. Κατά την εκτίμησή μας, οι λόγοι είναι τρεις.
Η βιομηχανία παραγωγής παράνομων τίτλων και πιστοποιήσεων παράγει ένα ποτάμι μαύρου χρήματος που ποτίζει πολλές τσέπες και έχει δημιουργήσει μια παρα-αγορά από την οποία σιτίζονται δεκάδες επιτήδειοι (επιχειρηματίες και μεσάζοντες).
Στους κόλπους της πολιτικής και της διοικητικής εξουσίας υπάρχουν εκατοντάδες κάτοχοι τέτοιων τίτλων που κινδυνεύουν να χάσουν τίτλους και οφίκια σε περίπτωση που υπάρξει αποφασιστική διερεύνηση του σκανδάλου.
Η νεοφιλελεύθερη πολιτική κυρίως σε ΗΠΑ αλλά σταδιακά και στην Ευρώπη επιδιώκει την υποβάθμιση των πτυχίων και την επιστράτευση εργαζόμενων με δεκάδες άλλα πιστοποιητικά που θα δίδονται επ΄αμοιβή (όπως, πχ, τα microcredentials). Η εξαγορά τίτλων και πιστοποιήσεων για τη μοριοδότηση του ΑΣΕΠ που μαίνεται τα τελευταία χρόνια θα οδηγήσει μοιραία στην απαξίωσή τους και στη σταδιακή τους αντικατάσταση από άλλα «προσόντα» που θα απονέμουν ιδιωτικοί φορείς με τις ευλογίες του κράτους.
Το βρώμικο κύκλωμα παραγωγής τίτλων και πιστοποιήσεων που χρησιμοποιείται για τη μοριοδότηση στον ΑΣΕΠ και για μισθολογική / βαθμολογική εξέλιξη στο Δημόσιο έχει τρεις κύριους πυλώνες:
Συγγραφή διατριβών, τόσο για μεταπτυχιακά όσο και για διδακτορικά, από εταιρείες που πλασάρονται ως δήθεν «συμβουλευτικές» αλλά επί της ουσίας συγγράφουν από την αρχή μέχρι το τέλος τις εργασίες των «πονηρών» πελατών.
Μαϊμού μεταπτυχιακά/διδακτορικά από το εξωτερικό από ξένα Πανεπιστήμια, κυρίως εξ αποστάσεως. Κυρίαρχο ρόλο στο κύκλωμα παίζουν δύο ιταλικά Πανεπιστήμια, των οποίων τα στοιχεία είναι γνωστά στην πολιτεία.
Πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών (κυρίως αγγλικών) και πληροφορικής σε χρόνο dt. Είναι χαρακτηριστικό ότι διαφημίζεται από μεγάλες αλυσίδες κτήση γλωσσομάθειας επιπέδου C2 σε 3-4 μήνες, όταν οι επαΐοντες του χώρου αναφέρουν πως απαιτείται τουλάχιστον μια διετία για έναν κανονικό τίτλο. Έχει προκαλέσει θυμηδία και οργή σε φορείς γλωσσομάθειας στο εξωτερικό πως στην Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων κατοίκων οι φορείς πιστοποίησης αγγλικής γλώσσας είναι 47 (!!), όταν σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες είναι μόλις 2-3. Επίσης, φορείς πιστοποίησης πληροφορικής, με βάση καταγγελίες στην ΟΙΕΛΕ δίδονται συχνά μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο, μιας που η κρατική εποπτεία στις εξετάσεις είναι ισχνή ή ανύπαρκτη.
Ελπίζουμε, σε μια χώρα που είναι αντιμέτωπη με φαινόμενα διαφθοράς, η δικαιοσύνη να πράξει τα δέοντα. Η ΟΙΕΛΕ πάντως, ό,τι κι αν γίνει, θα συνεχίσει τη σταυροφορία που έχει ξεκινήσει από το 2005 για κάθαρση στο χώρο.
