Σημαντική εξέλιξη για τη λειτουργία των κοινωνικών δομών της χώρας αποτελεί η συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία εξασφαλίζεται η συνέχιση της συγχρηματοδότησης των δομών έως και το 2029. Η συμφωνία καθορίζει ένα μεταβατικό μοντέλο, δίνοντας χρόνο στις ελληνικές αρχές να ολοκληρώσουν τις θεσμικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν την πλήρη κάλυψη του κόστους από εθνικούς πόρους μετά το 2030.
Στο έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Δράσεων ΕΚΤ επισημαίνεται ότι η συμφωνία καλύπτει τόσο τις υφιστάμενες όσο και τις νέες δομές.
Η Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ ανακοίνωσε τελικά επίσημα το νέο μοντέλο συνέχισης της συγχρηματοδότησης των κοινωνικών δομών των Δήμων και των φορέων κοινωνικής πολιτικής για την περίοδο 2026–2029, μετά από συμφωνία με τις αρμόδιες Γενικές Γραμματείες και τη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG Employment). Η σχετική επιστολή αποστέλλεται προς τις ΕΥΔ των Περιφερειακών Προγραμμάτων και δίνει καθαρό πλαίσιο για το μέλλον των δομών κοινωνικής πρόνοιας στη χώρα.
Σταδιακή μετάβαση σε εθνική χρηματοδότηση
Το νέο μοντέλο χρηματοδότησης προβλέπει σταδιακή απομείωση της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης (ΕΚΤ) και αντίστοιχη αύξηση της εθνικής συμμετοχής έως το 2029, ώστε οι Δήμοι και το κεντρικό κράτος να αποκτήσουν πλήρη οικονομική ευθύνη για κρίσιμες δομές κοινωνικής προστασίας.
Αναλυτικά:
Δομές καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών
Η χρηματοδότηση συνεχίζεται έως το 2029, με σταδιακή ετήσια απομείωση 750.000 ευρώ, που αφορά συγκεκριμένα Συμβουλευτικά Κέντρα και Ξενώνες που ήδη υπάγονται σε ΚΕΘΙ και ΕΚΚΑ. Από το 2030 όλες οι σχετικές δομές θα αποτελούν οργανικές μονάδες των δύο φορέων.
ΚΔΗΦ και ΣΥΔ
Η συγχρηματοδότηση παρατείνεται μόνο για το 2026. Από το 2027 η λειτουργία τους θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
ΚΗΦΗ
Συνεχίζεται η συγχρηματοδότηση για το 2026, ενώ για την περίοδο 2027–2029 προβλέπεται σταδιακή μείωση της συμμετοχής του ΕΚΤ. Μετά το 2029 η συνέχιση των υπηρεσιών εντάσσεται στη νέα Εθνική Στρατηγική για τη Μακροχρόνια Φροντίδα Ηλικιωμένων.
Δομές Παροχής Βασικών Αγαθών (ΔΠΒΑ)
Η συγχρηματοδότηση ισχύει μέχρι το 2026. Από το 2027 οι υπηρεσίες τους ενσωματώνονται στα Κέντρα Κοινότητας, που θα αποτελούν πλέον «υπερδομές».
Κέντρα Κοινότητας
Η συγχρηματοδότηση διατηρείται έως το 2026 χωρίς αλλαγές και μειώνεται σταδιακά έως το 2029. Παράλληλα, δημιουργείται νέο θεσμικό πλαίσιο για τα «Κέντρα Κοινότητας – Υπερδομές», σε συνεργασία με Υπουργείο Εσωτερικών και ΑΣΕΠ.
Στους πίνακες της επιστολής της ΓΓ παρουσιάζονται αναλυτικά τα ποσά ανά κατηγορία δομής και έτος, με ενδεικτικές κατανομές, όπως:
Κέντρα Κοινότητας & ΔΠΒΑ: 148,3 εκατ. € συγχρηματοδοτούμενα – 66,3 εκατ. € εθνικοί πόροι.
- ΚΔΗΦ & ΣΥΔ: 33,3 εκατ. € συγχρηματοδοτούμενα – 99,8 εκατ. € εθνικοί πόροι.
- ΚΗΦΗ: 22,2 εκατ. € συγχρηματοδοτούμενα – 19,1 εκατ. € εθνικοί πόροι.
- Δομές Γυναικών: 36,5 εκατ. € συγχρηματοδοτούμενα – 3 εκατ. € εθνικοί πόροι.
Η συμφωνία περιλαμβάνει αναλυτικό πίνακα απομείωσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και αντίστοιχης αύξησης των εθνικών πόρων ανά τύπο δομής. Ενδεικτικά, για τις δομές των Κέντρων Κοινότητας και των ΔΠΒΑ προβλέπεται σταδιακή μετάβαση από πλήρη συγχρηματοδότηση το 2026 σε μοντέλο 40% ΕΚΤ – 60% εθνικοί πόροι το 2029.
Συνολικά, το ύψος της συγχρηματοδότησης των δομών του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας ανέρχεται σε 240,3 εκατ. ευρώ από τα Περιφερειακά Προγράμματα και σε 188,3 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για την περίοδο 2026–2029.
Οδηγίες προς τους Δήμους και τους Δικαιούχους
Ζητείται από τους δικαιούχους:
- να προχωρήσουν σε αιτήματα τροποποίησης των πράξεων και παράταση της λειτουργίας των δομών έως 31/12/2026,
- να παρατείνουν τις συμβάσεις προσωπικού, κατόπιν σχετικής νομοθετικής ρύθμισης που ετοιμάζεται,
- να ενημερωθούν για τους νέους περιορισμούς στη δημιουργία νέων δομών (π.χ. δεν θα εντάσσονται πλέον νέες ΣΥΔ, ΚΔΗΦ ή δομές κατά της βίας στα ΠΕΠ).
Υποχρεώσεις των Δικαιούχων
Η επιστολή ζητά από τους φορείς να προβούν άμεσα σε συγκεκριμένες ενέργειες:
- Τροποποίηση αποφάσεων ένταξης
- Παράταση δραστηριότητας έως 31.12.2026 και αύξηση προϋπολογισμού όπου απαιτείται.
- Παράταση συμβάσεων προσωπικού
- Ανανεώσεις έως 31.12.2026, με προωθούμενη νομοθετική ρύθμιση για διευκόλυνση των διαδικασιών.
- Οδηγίες για νέες δομές έως το τέλος της περιόδου
- Δυνατότητα χρηματοδότησης νέων Κέντρων Κοινότητας σε Δήμους που δεν διαθέτουν.
- Νέα ΔΠΒΑ και νέα ΚΗΦΗ απαιτούν προηγούμενη σύμφωνη γνώμη ΥΚΟΙΣΟ.
- Δεν θα εντάσσονται πλέον νέες ΣΥΔ, ΚΔΗΦ και δομές κατά της βίας σε Περιφερειακά Προγράμματα· θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Στρατηγική στόχευση: Μόνιμες δομές με εθνική ευθύνη
Η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει ξεκάθαρο οδικό χάρτη: οι κοινωνικές δομές που λειτουργούν σήμερα μέσω ΕΣΠΑ οφείλουν να αποκτήσουν μόνιμη βιώσιμη χρηματοδότηση. Η σταδιακή απομείωση της ευρωπαϊκής συμμετοχής δίνει περιθώριο προσαρμογής, αλλά ταυτόχρονα πιέζει την Πολιτεία να θωρακίσει θεσμικά τις υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας.
Τι σημαίνει για τους Δήμους
- Ανάγκη για μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό προσωπικού.
- Ενίσχυση των οικονομικών υπηρεσιών για την κάλυψη της αυξημένης εθνικής συμμετοχής.
- Υποχρεωτική προσαρμογή στη νέα φιλοσοφία των «υπερδομών» Κέντρων Κοινότητας.
- Προσεκτική αξιολόγηση για τη δημιουργία νέων δομών, λόγω νέων όρων επιλεξιμότητας.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης νέων Κέντρων Κοινότητας σε δήμους όπου δεν υπάρχουν, ενώ απαιτείται έγκριση από το αρμόδιο Υπουργείο για νέες ΔΠΒΑ ή ΚΗΦΗ.
Πηγή: airetos.gr
