Το Ιράν σε κρίσιμο σταυροδρόμι: Άλλη μια νύχτα με διαδηλώσεις, στους 62 οι νεκροί, σε αδιέξοδο το καθεστώς των μουλάδων – Λύση… απελπισίας ο εξόριστος Ρεζά Παχλαβί (videos)
Το Ιράν εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας του, με μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, δεκάδες νεκρούς, διεθνή καταδίκη και την επανεμφάνιση του Ρεζά Παχλαβί ως συμβόλου ελπίδας, αλλά συνάμα και αδιεξόδου, για μια κοινωνία που δείχνει να έχει εξαντλήσει τα όριά της.
Οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν για 13η νύχτα στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις του Ιράν, παρά το γεγονός ότι η πρόσβαση στο Διαδίκτυο παραμένει σε μεγάλο βαθμό κομμένη. Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους, χτυπώντας κατσαρόλες και φωνάζοντας συνθήματα κατά της ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με κεντρικό στόχο τον ανώτατο ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.
Βίντεο που επαληθεύτηκαν από το AFP κατέγραψαν διαδηλώσεις σε πολλές συνοικίες της Τεχεράνης, αλλά και σε πόλεις όπως η Μασάντ, η Ταμπρίζ και η Κομ.
Η καταστολή έχει ήδη βαρύ απολογισμό. Σύμφωνα με έναν τελευταίο απολογισμό, τουλάχιστον 62 διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον εννέα παιδιά, έχουν σκοτωθεί από την έναρξη των κινητοποιήσεων στις 28 Δεκεμβρίου, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί.
Η αυτοεξόριστη δικηγόρος και νομπελίστρια Ειρήνης Σιρίν Εμπαντί προειδοποίησε ότι το καθεστώς ενδέχεται να επιχειρήσει να «πνίξει στο αίμα» τις διαδηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τη διακοπή του Διαδικτύου και των τηλεπικοινωνιών «συνειδητή στρατηγική επιλογή».
Το μήνυμα της εξουσίας είναι αδιάλλακτο.
Ο Χαμενεΐ είπε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα υποχωρήσει», ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης δεσμεύτηκαν να υπερασπιστούν το καθεστώς και η Δικαιοσύνη προειδοποίησε για τις αυστηρότερες ποινές. Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για υποκίνηση των ταραχών.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πάντως, που κλήθηκε να σχολιάσει τον ισχυρισμό του Αμπάς Αραγτσί, είπε ότι «αυτή η δήλωση αντικατοπτρίζει μια παραληρηματική προσπάθεια αποπροσανατολισμού από τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ιρανικό καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας».
Μέσα σε αυτό το κλίμα, επανέρχεται στο προσκήνιο ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη. Στα 65 του χρόνια, σχεδόν μισό αιώνα μετά την επανάσταση του 1979, το όνομά του ακούγεται ξανά στους δρόμους, με συνθήματα όπως «αυτή είναι η τελευταία μάχη». Ο εξόριστος Παχλαβί επιχειρεί να παρουσιαστεί ως «ντε φάκτο» ηγέτης της αντιπολίτευσης, αν και παραμένει βαθιά διχαστική φιγούρα, σε μια κοινωνία που κάποτε ανέτρεψε τη μοναρχία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αναβίωση της δυναστείας Παχλαβί δεν αντανακλά απαραίτητα επιθυμία επιστροφής στη μοναρχία, αλλά την απελπισία μιας κοινωνίας που έχει εξαντληθεί από την καταστολή, τη διαφθορά και τις κυρώσεις. «Οι Ιρανοί δεν επιλέγουν τον Παχλαβί επειδή είναι παρών, αλλά επειδή είναι απελπισμένοι» σημειώνει ο καθηγητής Βάλι Νασρ.
Ο ίδιος ο Παχλαβί δηλώνει πρόθυμος να ηγηθεί μιας μεταβατικής περιόδου, χωρίς όμως να παρουσιάζει σαφές σχέδιο. Η στήριξη που έχει λάβει από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι αντιφατικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ προσθέτουν γεωπολιτικό βάρος σε μια ήδη εκρηκτική κατάσταση.
Για πολλούς αναλυτές, η συσπείρωση γύρω από τον Παχλαβί αποτελεί το πιο καθαρό σημάδι ότι η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται σε ιστορικό αδιέξοδο. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν το καθεστώς πιέζεται, αλλά αν και πώς μπορεί να επιβιώσει, χωρίς να προκαλέσει μια ακόμα πιο βίαιη ρήξη.
Πηγή: CNN / AFP /ΑΠΕ-ΜΠΕ / hellasjournal.com
