Το 10% των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου συνδέεται με το φαγητό που δεν καταναλώνεται – Τι είναι το πρόγραμμα «Πληρώνω όσο πετάω» που θα τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2024
Σχεδόν ένα εκατομμύριο τόνους τροφίμων πετούν κάθε χρόνο στα σκουπίδια τα νοικοκυριά στην Ελλάδα, με 87 κιλά τροφικών αποβλήτων να αντιστοιχεί σε κάθε κάτοικο και τη χώρα μας να κατέχει την τρίτη θέση σε σπατάλη τροφίμων στην ΕΕ.
Ένα μεγάλο μέρος αυτής της σπατάλης συνδέεται με το γεγονός ότι οι άνθρωποι αγοράζουν περισσότερα από αυτά που έχουν πραγματικά ανάγκη ή εκτιμούν λανθασμένα τις ποσότητες που θα χρειαστούν αλλά και που μπορούν να συντηρήσουν στο ψυγείο. Δεν είναι λίγες οι φορές, που οι καταναλωτές δεν προσέχουν τις επισημάνσεις στις ετικέτες των προϊόντων, δεν γνωρίζουν πώς να τα αποθηκεύσουν σωστά ή αγοράζουν παραπάνω ποσότητες μόνο και μόνο λόγω των προσφορών στα σούπερ μάρκετ.
Στο πλαίσιο έρευνας της ΕΡΤ, οι ειδικοί συνιστούν λελογισμένες αγορές στα καταστήματα τροφίμων και αξιοποίηση όλων των υλικών καθώς, το 10% των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου συνδέεται με το φαγητό που δεν καταναλώνεται. Σύμφωνα με τον σεφ Περικλή Κοσκινά στην κουζίνα μπορούν να αξιοποιηθούν τα πάντα: «Φτιάχνεις κανονικό φαγητό με ένα κεφάλι ψαριού, τα λέπια μπορεί κάποιος να τα τηγανίσει και να τα κάνει τσιπς, κάνεις πολλά».
Η καθηγήτρια Γεωγραφίας Κάτια Λαζαρίδη στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, όπου την τελευταία δεκαετία πραγματοποιούνται σχετικές έρευνες, αναφέρει: «Πετάμε 191 κιλά κατά άτομο τον χρόνο. Σε όλα τα στάδια, από το αγρόκτημα στο πιάτο. Αν πάμε μόνο στο πιάτο, σε επίπεδο νοικοκυριού, πετάμε 87 κιλά τον χρόνο κατά μέσο όρο ο καθένας από εμάς. Από αυτά τα 87 κιλά, τα 35 είναι το βρώσιμο μέρος των τροφίμων που θα μπορούσαμε να πούμε σπατάλη τροφίμων. Το μη βρώσιμο μπορεί να είναι οι φλούδες του καρπουζιού ή του πορτοκαλιού».
Από αυτά τα 87 κιλά που πετάμε κάθε χρόνο, τα 35 είναι το βρώσιμο μέρος των τροφίμων
Σπατάλη τροφίμων: Προσοχή στις ημερομηνίες λήξης
Όπως αναφέρει η κ. Λαζαρίδη οι ημερομηνίες λήξης είναι πολύ σημαντικές και πρέπει να τις προσέχουμε. Όπως εξηγεί, στα προϊόντα αναγράφεται «ανάλωση έως» ή «κατά προτίμηση έως» με τη δεύτερη να θεωρείται πιο χαλαρή ημερομηνία και να απαντάται στο αλάτι, στη ζάχαρη, στο μέλι.
«Αυτά δεν λήγουν. Ακόμα και τα μακαρόνια, τα όσπρια που έχουν ‘κατά προτίμηση έως’ είναι απόλυτα ασφαλή μήνες μετά από αυτή την ημερομηνία» συμπληρώνει η ίδια.
Ακολούθως, η κ. Λαζαρίδη αναφέρει ότι υπολογίζεται ότι το 10% των εκπομπών αεριού του θερμοκηπίου οφείλεται σε σπατάλη τροφίμων. «Ένα κιλό μοσχαρίσιο κρέας χρειάζεται για να παραχθεί ένα τόνο νερό. Καταναλώνουμε πολλή ενέργεια για να παράγουμε τα τρόφιμα και αυτή την ενέργεια την πετάμε όταν πετάμε τα τρόφιμα» τονίζει.
«Το να πετάμε απόβλητα τροφίμων σημαίνει ότι πετάμε την ενέργεια που ήταν απαραίτητη για να δημιουργηθούν» εξηγεί από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανώλης Γραφάκος. «Προφανώς είναι πολύ καλύτερο αυτά να τα διαχειρίζεσαι μέσα από τις μονάδες επεξεργασίας βιοαποβλήτων που πολλές από αυτές παράγουν ενέργεια με βιοαέριο».
Πρόγραμμα «Πληρώνω όσο πετάω»
Το πρόγραμμα «Πληρώνω όσο πετάω» στοχεύει στον περιορισμό της παραγωγής απορριμμάτων και αναμένεται να τεθεί σε διευρυμένη εφαρμογή από την κυβέρνηση εντός του 2024. Σύμφωνα με αυτό οι καταναλωτές θα χρεώνονται για την ποσότητα των τροφίμων που πετούν στα σκουπίδια. Οι δήμοι, δε, θα μπορούν να χρεώνουν χαμηλότερα δημοτικά τέλη σε όσους παράγουν λιγότερα απόβλητα και ανακυκλώνουν περισσότερο.
Όπως εξηγεί ο Μανώλης Γραφάκος, «ο πολίτης παίρνει μια σακούλα βιοαποβλήτων, πάνω έχει ένα barcode δικό του, όταν έρθει το απορριμματοφόρο ζυγίζει τη σακούλα και πιστοποιείται πόσα έχει παράξει. Άλλος τρόπος είναι να έχει ο πολίτης ένα κάδο και να περνάει το απορριμματοφόρο κάθε 15 ημέρες. Αυτή η υπηρεσία θα κοστίζει 5 ευρώ. Αν θέλεις τον κάδο να σ΄τον παίρνω κάθε εβδομάδα κοστίζει 12».
Σε πολλούς δήμους της Αττικής έχουν ήδη τοποθετηθεί καφέ κάδοι βιοαποβλήτων όπου μπορούμε να ρίξουμε τα αστικά απόβλητα ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία κομποστοποίησης για την παραγωγή λιπάσματος. Με το νέο μέτρο, οι πολίτες θα κληθούν να υιοθετήσουν μια νέα φιλοσοφία όσον αφορά στην παραγωγή αποβλήτων, καθώς όσο περισσότερα απορρίμματά τους οδηγούνται στις χωματερές τόσα περισσότερα θα πληρώνουν.
——————-
Τί είναι η σπατάλη φαγητού;
Η σπατάλη φαγητού αφορά στις ποσότητες φαγητού που πετάμε στα σκουπίδια-τα αποφάγια και το ληγμένο φαγητό, αλλά και το φαγητό που χάνεται στη διαδικασία παραγωγής, μεταφοράς, αποθήκευσης και πώλησης, που δεν είναι αμελητέα ποσότητα.
Η πλειοψηφία του χαμένου φαγητού βρίσκεται στα νοικοκυριά σύμφωνα με τα στατιστικά. Τα στοιχεία της ΕΕ δίνουν περίπου το μισό της συνολικής σπατάλης φαγητού στα νοικοκυριά. Οι υπηρεσίες εστίασης συγκεντρώνουν ένα ποσοστό της τάξης του 10%, ενδεικτικά. Το υπόλοιπο χάνεται στην αλυσίδα παραγωγής και προμήθειας.
Γιατί τα απορρίμματα τροφίμων αποτελούν πρόβλημα;
Η δημιουργία απορριμμάτων τροφίμων όχι μόνο συμβάλει στο να χάνονται πολύτιμοι και συχνά περιορισμένοι πόροι, όπως το νερό, το έδαφος ή ενέργεια, συμβάλει και στην αλλαγή του κλίματος. Σύμφωνα με την Οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών για τη Διατροφή και τη Γεωργία (FAO), για κάθε ένα κιλό τροφίμων που παράγονται, απελευθερώνονται 4,5 κιλά διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Ένας άλλον σημαντικός παράγοντας είναι ο τεράστιο αριθμός ανθρώπων που υποσιτίζονται στον πλανήτη, που φτάνουν τα 793 εκατομμύρια, σε προ covid περίοδο. Μόνο στην Ευρώπη, οι άνθρωποι που το 2014 δεν ήταν σε θέση να έχουν ένα ποιοτικό γεύμα κάθε δεύτερη μέρα έφτασαν τα 55 εκατομμύρια, (9,6% του πληθυσμού της ΕΕ).
Τί κάνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;
Το 2017 ευρωβουλευτές συζήτησαν έκθεση για 50% μείωση των απορριμμάτων των τροφίμων στην ΕΕ μέχρι το 2030. Ο στόχος αυτός είχε ήδη οριστεί από το νομοθετικό πακέτο για τα απόβλητα που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2017
Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»
Με την έγκριση της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» που έφερε η Κομισιόν, το Ευρωκοινοβούλιο επιδιώκει να πραγματοποιηθεί στροφή της ΕΕ προς τα πιο υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα.
Αποτελεί μία από τις βασικές δράσεις στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Συμβάλλοντας στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, η στρατηγική έχει ως σκοπό να στρέψει το σημερινό σύστημα τροφίμων της ΕΕ προς ένα βιώσιμο πρότυπο.
Υπενθυμίζοντας ότι η επισιτιστική ασφάλεια και η ασφάλεια των τροφίμων αποτελούν προτεραιότητα, οι κύριοι στόχοι της στρατηγικής είναι οι εξής:
- εξασφάλιση επαρκών, οικονομικά προσιτών και θρεπτικών τροφίμων εντός των ορίων του πλανήτη
- μείωση κατά το ήμισυ της χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων, καθώς και των πωλήσεων αντιμικροβιακών ουσιών
- αύξηση των εκτάσεων που διατίθενται για βιολογική γεωργία
- προώθηση πιο βιώσιμης κατανάλωσης τροφίμων και υγιεινής διατροφής
- μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων
- καταπολέμηση της απάτης στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων
- βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ζώων
Πηγή: tanea.gr, protionline.gr
