Washington Post: ΗΠΑ, Ρώσοι, Τούρκοι, Καταριανοί… μέχρι και το Βατικανό έψαχναν ασφαλές καταφύγιο στον Μαδούρο πριν την αμερικανική έφοδο στη Βενεζουέλα – Εκείνος όμως «ήταν εκεί έξω και χόρευε»… (video)
Την παραμονή των Χριστουγέννων, ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν κάλεσε εσπευσμένα τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγία Έδρα, Μπράιαν Μπερτς, ζητώντας σαφή απάντηση για το αν η κυβέρνηση Τραμπ θα χτυπούσε μόνο δίκτυα ναρκωτικών ή είχε αποφασίσει να ρίξει τον Νικολάς Μαδούρο, προειδοποιώντας ότι, χωρίς «διέξοδο», η Βενεζουέλα κινδύνευε να βυθιστεί σε αιματοχυσία και αποσταθεροποίηση.
Σύμφωνα με κυβερνητικά έγγραφα που επικαλείται η Washington Post, ο Παρολίν -δεύτερος στην ιεραρχία μετά τον Πάπα και έμπειρος διπλωμάτης-μεσολαβητής- πίεσε την Ουάσινγκτον να δώσει στον Μαδούρο έναν δρόμο διαφυγής. Όπως προκύπτει από τα ίδια έγγραφα, παραδέχθηκε ότι «ο Μαδούρο πρέπει να φύγει», αλλά επέμεινε ότι η έξοδος έπρεπε να γίνει με όρους που θα απέτρεπαν χάος, εκδίκηση και μαζική βία.
Για μέρες προσπαθούσε να μιλήσει απευθείας με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ενώ στη συνομιλία του με τον Μπερτς -στενό σύμμαχο του Ντόναλντ Τραμπ- ανέφερε πως η Ρωσία ήταν έτοιμη να προσφέρει άσυλο στον Μαδούρο και ζήτησε χρόνο και «υπομονή», ώστε να πιεστεί ο πρόεδρος της Βενεζουέλας προς αυτή την κατεύθυνση.
Πρόσωπο με γνώση της ρωσικής πρότασης περιέγραψε ότι αυτό που προσφέρθηκε στον Μαδούρο ήταν να φύγει και να μπορέσει να «απολαύσει τα χρήματά του», με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να εγγυάται την ασφάλειά του. Παρ’ όλα αυτά, η «έξοδος» δεν προχώρησε.
Μια εβδομάδα αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σε επιδρομή που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στοίχισε τη ζωή σε περίπου 75 ανθρώπους, πριν μεταφερθούν αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη, για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Η άγνωστη συνάντηση στο Βατικανό
Η συνάντηση στο Βατικανό, άγνωστη έως τώρα, εντάσσεται -κατά την Post- σε μια αλυσίδα αποτυχημένων προσπαθειών από Αμερικανούς και διάφορους μεσάζοντες -Ρώσους, Καταριανούς, Τούρκους, την Καθολική Εκκλησία και άλλους- με στόχο να βρεθεί ασφαλές καταφύγιο για τον Μαδούρο και να αποφευχθεί μια διπλωματική κρίση, που θα οδηγούσε σε στρατιωτική κλιμάκωση.
Το γραφείο Τύπου του Βατικανού εξέφρασε δυσαρέσκεια για τη διαρροή τμημάτων εμπιστευτικής συνομιλίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αποδίδουν με ακρίβεια το περιεχόμενό της. Ο εκπρόσωπος του Μπερτς παρέπεμψε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δεν απάντησε σε αίτημα για δήλωση.
Η ίδια έρευνα, βασισμένη, όπως αναφέρεται, σε συνεντεύξεις με σχεδόν 20 πρόσωπα, αποκαλύπτει ότι η Ουάσινγκτον, ενώ αναζητούσε τρόπο απομάκρυνσης του Μαδούρο, άρχισε παράλληλα να επεξεργάζεται την «επόμενη ημέρα» στη Βενεζουέλα, επιλέγοντας να συνεργαστεί με την εν ενεργεία αντιπρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, αντί να στηρίξει τον παραδοσιακό πόλο της αντιπολίτευσης, που για χρόνια είχε την αμερικανική πολιτική υποστήριξη.
Το ρεπορτάζ περιγράφει τον Μαδούρο, πρώην οδηγό λεωφορείου και έναν από τους τελευταίους «καουδίγιος» της Λατινικής Αμερικής, ως ηγέτη που υποτίμησε το πόσο επικίνδυνη είχε γίνει η θέση του, απορρίπτοντας αλλεπάλληλες προτάσεις φυγής ακόμη κι όταν αμερικανικά πολεμικά πλοία άρχισαν να χτυπούν σκάφη που φέρονται να εμπλέκονται σε διακίνηση ναρκωτικών ανοικτά των ακτών της χώρας και η ρητορική της Ουάσιγκτον γινόταν ολοένα και πιο επιθετική. Μέχρι την τελευταία στιγμή, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την πρόταση, υπήρξε «τελική προειδοποίηση», αλλά ο Μαδούρο δεν υποχώρησε. «Δεν δέχτηκε τη συμφωνία» ανέφερε άλλο πρόσωπο με γνώση της υπόθεσης, προσθέτοντας ότι έδειχνε να παρακολουθεί την κρίση να φουντώνει, χωρίς να αλλάζει στάση.
Γιατί η Ροντρίγκες και όχι η Ματσάδο
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, η στροφή προς την Ροντρίγκες περιγράφεται ως «ρεαλιστική» επιλογή. Κατά το ρεπορτάζ, η σκέψη του Τραμπ επηρεάστηκε εν μέρει από πρόσφατη απόρρητη αξιολόγηση της CIA, σύμφωνα με την οποία οι πιστοί του Μαδούρο θα μπορούσαν να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα τη μετάβαση, από μια αντιπολιτευτική ηγεσία υπό τη νομπελίστρια Ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Η εκτίμηση -η οποία, όπως αναφέρεται, αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από τη Wall Street Journal- μεταφέρθηκε στον Τραμπ από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, και στη συνέχεια, με σύσταση ανώτερων αξιωματούχων πληροφοριών και ασφάλειας, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να κατέληξε στη Ροντρίγκες ως προτιμώμενη «διάδοχη» λύση.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, δεν υπήρχε ένδειξη ότι η Ροντρίγκες γνώριζε το σχέδιο απομάκρυνσης του Μαδούρο, ενώ τονίζεται ότι θα ήταν «εξαιρετικά επικίνδυνο» να της ειπωθεί οτιδήποτε πριν από την επιχείρηση.
Η εικόνα της Ροντρίγκες περιγράφεται ως διττή. Δημόσια εμφανίζεται ως σκληρή φιγούρα του τσαβισμού, όμως σε ιδιωτικές συναντήσεις, ιδίως με εκπροσώπους της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, παρουσιαζόταν, σύμφωνα με πρόσωπο που είχε επανειλημμένες συνομιλίες μαζί της, ως μη ιδεολόγος και «όχι αντι-αμερικανίδα», με αναφορά μάλιστα ότι είχε ζήσει στη Σάντα Μόνικα στα φοιτητικά της χρόνια.
Ως υπουργός Πετρελαίου, ανέλαβε ευαίσθητες αποστολές σε Τουρκία και Κατάρ και κέρδισε, σύμφωνα με την Post, την εμπιστοσύνη τμημάτων της επιχειρηματικής κοινότητας στο Καράκας μέσα από κινήσεις σταθεροποίησης της οικονομίας και της ισοτιμίας, αλλά και συνεργασίες με νέους τεχνοκράτες, μεταξύ των οποίων οικονομολόγοι που είχαν περάσει από την κυβέρνηση του Ραφαέλ Κορέα στον Ισημερινό. Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι μεταρρυθμίσεις της συνάντησαν αντιδράσεις εντός του καθεστώτος, ιδίως από την πρώτη κυρία Σίλια Φλόρες και από σκληροπυρηνικούς κύκλους, που επωφελούνταν από την παγιωμένη δομή εξουσίας.
Σε αυτό το πλέγμα επαφών, κεντρικό ρόλο φέρεται να έπαιξαν και εταιρικά συμφέροντα. Αξιωματούχοι της Chevron, της μόνης αμερικανικής εταιρείας που είχε άδεια να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα παρά τις κυρώσεις, συναντούσαν, σύμφωνα με Αμερικανό πρώην διπλωμάτη, τη Ροντρίγκες σε μηνιαία βάση και μετέφεραν θετική εικόνα για την αποτελεσματικότητά της σε κυβερνήσεις των ΗΠΑ, ακόμη και επί Μπάιντεν.
Οι προσφορές για… εθελούσια αποχώρηση και τα ασφαλή καταφύγια
Εκπρόσωπος της Chevron δήλωσε ότι η εταιρεία δεν είχε προειδοποιηθεί για την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση και δεν συμμετείχε σε συζητήσεις για το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα μετά τον Μαδούρο. Παράλληλα, το Κατάρ, το οποίο λειτουργούσε ως μεσάζων, ως μέλος του ΟΠΕΚ και βασικός δίαυλος με τη Βενεζουέλα, εμφανίζεται, κατά Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση των συνομιλιών, να έχει απογοητευθεί από τον Μαδούρο, εκτιμώντας ότι η Ροντρίγκες «αν λέει ότι θα κάνει κάτι, αυτό γίνεται», με τη θέση ότι πρέπει να κυβερνήσει «πριν από οποιονδήποτε άλλο», αν φύγει ο Μαδούρο.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν μέσω του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ για ειδικές αποστολές, Ρίτσαρντ Γκρένελ, άλλοτε με τη βοήθεια του Κατάρ και άλλοτε απευθείας με τον Χόρχε Ροντρίγκες, αδελφό της αντιπροέδρου και πρόεδρο της εθνικής συνέλευσης. Σε αυτές τις επαφές, η Βενεζουέλα φέρεται να απέρριπτε επανειλημμένα αμερικανικές προτάσεις αποχώρησης του Μαδούρο.
Μία πιθανή συμφωνία ασύλου στην Τουρκία, με «εγγυήσεις» μη έκδοσης στις ΗΠΑ, φέρεται να ήταν υπό συζήτηση ήδη από τον Νοέμβριο. Μετά τη σύλληψη, ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε το περασμένο Σάββατο ότι στον Μαδούρο «έγιναν πολύ, πολύ, πολύ γενναιόδωρες προσφορές», τις οποίες απέρριψε, επιλέγοντας, όπως είπε, να «ενεργήσει σαν άγριος άνθρωπος».
Στο μεταξύ, ο ρόλος της Ρωσίας και του Βατικανού περιγράφεται ως κρίσιμος, αλλά ανεπαρκής για να αλλάξει την τελική απόφαση. Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ είχε προειδοποιήσει τον Νοέμβριο τους Αμερικανούς να μην χρησιμοποιήσουν βία, υποστηρίζοντας ότι «η βία δεν φέρνει ποτέ τη νίκη» και ότι «το κλειδί είναι ο διάλογος». Ο Παρολίν, με βαθύ προσωπικό ενδιαφέρον για τη χώρα, καθώς είχε υπηρετήσει ως παπικός νούντσιος στο Καράκας, επανήλθε με επιμονή στο ζήτημα, επισημαίνοντας, σύμφωνα με τα έγγραφα, ότι ήταν «πολύ, πολύ, πολύ μπερδεμένος» από την έλλειψη σαφήνειας ως προς τον τελικό στόχο των ΗΠΑ και προτείνοντας να τεθεί προθεσμία αποχώρησης με εγγυήσεις για την οικογένεια του Μαδούρο.
Στα ίδια έγγραφα καταγράφεται και μία «φήμη» που μοιράστηκε: ότι η Βενεζουέλα είχε γίνει «κομμάτι» των διαπραγματεύσεων Ρωσίας – Ουκρανίας και ότι η Μόσχα θα μπορούσε να «εγκαταλείψει» τη Βενεζουέλα, αν ικανοποιηθεί στην Ουκρανία.
Παρά τις επαφές και την υποχώρηση της ρωσικής στήριξης τα τελευταία χρόνια -με αναφορές στο γεγονός ότι δάνεια για αγορές ρωσικών όπλων ουσιαστικά σταμάτησαν το 2018 και ότι η σχέση θεωρείται πλέον περισσότερο ιδεολογική παρά ουσιαστική- ο Μαδούρο, σύμφωνα με πρόσωπα με γνώση των διαβουλεύσεων, επέμεινε, είτε από υπεροψία είτε επειδή θεωρούσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα προχωρήσουν. Άλλοι εκτιμούσαν ότι δεν θα επέλεγε ποτέ τη Ρωσία, επειδή θα ήταν περιοριστική και θα δυσκόλευε την πρόσβασή του σε χρήματα από το εμπόριο χρυσού που πιστεύεται ότι έχει κρύψει στο εξωτερικό.
Ο Μαδούρο… δεν πήρε το μήνυμα
Στο εσωτερικό του καθεστώτος, όπως φέρεται να είπε ο Παρολίν, ο σκληροπυρηνικός υπουργός Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο τον έπεισε ότι, αν παραιτηθεί, κινδυνεύει να χάσει τη ζωή του, ενώ ο Μαδούρο δίσταζε να φύγει χωρίς τη στήριξη του στενού του κύκλου, ανησυχώντας ότι θα «εγκαταλείψει» κορυφαίους συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων η Ροντρίγκες και ο Καμπέγιο.
Το ρεπορτάζ περιγράφει, τέλος, έναν Μαδούρο που παρερμήνευσε τα μηνύματα από την Ουάσινγκτον: πίστεψε ότι τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ τον Νοέμβριο «πήγε καλά», όταν -σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου- του ειπώθηκε ουσιαστικά ότι «ο χρόνος του είχε τελειώσει» και ότι μπορεί να το κάνει «με τον εύκολο ή με τον δύσκολο τρόπο».
Ο Τραμπ φέρεται να τον προσκάλεσε ακόμη και στην Ουάσινγκτον, προσφέροντας ασφαλή διέλευση για απευθείας συζήτηση, πρόσκληση που ο Μαδούρο απέρριψε, ποντάροντας ότι οι Δημοκρατικοί θα κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές και ότι ο Τραμπ θα αποδυναμωθεί. «Ήταν εκεί έξω και χόρευε… Όχι πια» είπε πρόσωπο με γνώση του τρόπου σκέψης του.
Παράλληλα, η θέση της Μαρία Κορίνα Ματσάδο, που πρόκειται να βρεθεί στην Ουάσιγκτον την επόμενη εβδομάδα εμφανίζεται να υπονομεύθηκε από αμφιβολίες για το αν μπορεί να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη των Ενόπλων Δυνάμεων.
«Δεν είναι δυνατόν να κυβερνηθεί η Βενεζουέλα χωρίς τον τσαβισμό»
Σύμφωνα με έγγραφα που επικαλείται η Post, σύμβουλοί της ανέφεραν ότι δεν θα προχωρούσαν σε ευρεία εκκαθάριση και ότι θα χρειάζονταν διώξεις μόνο για «μερικές δεκάδες» πρόσωπα, αλλά ξεκαθάρισαν πως κορυφαία στελέχη του καθεστώτος δεν θα είχαν θέση σε νέα κυβέρνηση, ενώ υπήρξαν και ισχυρισμοί ότι δεν υπήρξαν ουσιαστικές συνομιλίες με στρατιωτικούς.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται ότι η Ματσάδο προσπάθησε να κατευνάσει τον Τραμπ, φτάνοντας να του προσφέρει, μεταξύ άλλων, το Νόμπελ Ειρήνης που ο ίδιος επιθυμούσε, όμως η απόφασή της να αποδεχθεί το βραβείο φέρεται να συνέβαλε στο να στραφεί ο Τραμπ εναντίον της.
Η κυβέρνηση Τραμπ, πάντως, εμφανίζεται να επιμένει ότι η επιλογή της συνεργασίας με τον άξονα Ροντρίγκες είναι δεδομένη, με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου να κάνει λόγο για «τεράστια, βαθιά συνεργασία με τις προσωρινές αρχές» και να σημειώνει ότι ο Ροντρίγκες και ο Ρούμπιο μιλούν «συχνά».
Στο τέλος, όπως φέρεται να σχολίασε πηγή από το περιβάλλον του Μαδούρο, το μήνυμα ήταν ότι «δεν είναι δυνατόν να κυβερνηθεί η Βενεζουέλα χωρίς τον τσαβισμό».
Πηγή: Washington Post / hellasjournal.com
