Μπορεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης να έχει προκηρύξει τα «Βραβεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης», αναμένοντας προφανώς ότι  τα τεράστια ποσά με τα οποία χρηματοδότησε τους Δήμους, προκειμένου αυτοί ν α προχωρήσουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών τους, θα έχουν ήδη αξιοποιηθεί, τα πράγματα δεν είναι  έτσι…

Αν και ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός αποτελεί την κορυφαία πρόκληση και ευκαιρία των δήμων για να εξοικονομήσουν ανθρώπινους, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς πόρους, και ταυτόχρονα να αναβαθμίσουν την ποιότητα των υπηρεσιών τους προς του πολίτες η πορεία του προγράμματος «Smart Cities» αποδεικνύεται απογοητευτική, με τους δήμους να έχουν μείνει προς το παρόν, στην στάση των εξαγγελιών και των δημόσιων «θα…θα…θα…»

Σύμφωνα με τα  υπάρχοντα στοιχεία, το πρόγραμμα «ψηφιακού μετασχηματισμού των φορέων της αυτοδιοίκησης «Smart Cities», κινδυνεύει να έχει την τύχη παρόμοιας υφής προγραμμάτων του παρελθόντος, είτε λόγο ανικανότητας των αιρετών διοικήσεων των δήμων να  το υλοποιήσουν, είτε λόγο έλλειψης εκπαιδευτικού υπόβαθρου των υπηρεσιακών στελεχών τους…

Τα υπάρχοντα στοιχεία για το πρόγραμμα  «Smart Cities»

• 203 δήμοι που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Smart Cities»
• 12 δήμοι (μόνο) έχουν υπογράψει συμβάσεις και προχωρούν σε υλοποίηση.
• 3 διαγωνισμοί έχουν αναβληθεί.
• 73 διαγωνισμοί βρίσκονται στο στάδιο αξιολόγησης προσφορών.
• 12 δήμοι έχουν ανοίξει διαγωνιστική διαδικασία και δέχονται ακόμη υποβολές.

Με βάση τα στοιχεία αυτά, 100 δήμοι περίπου (το 50% των ενταγμένων) «βρίσκονται στο στάδιο χαλαρής υλοποίησης διαφόρων φάσεων του έργου», ενώ το υπόλοιπο 50% παραμένει πλήρως αδρανές, παρότι έχουν στα χέρια τους αποφάσεις ένταξης εδώ και αρκετούς μήνες.

Ποιος ευθύνεται για τις καθυστερήσεις

Δήμαρχοι και αυτοδιοικητικά υπηρεσιακά στελέχη, σε συνεδριάσεις της ΚΕΔΕ σε δημόσιες τοποθετήσεις στις συνεδριάσεις της ΚΕΔΕ και όχι μόνο, δηλώνουν ότι «καθυστερεί η Διαχειριστική καθυστερεί τις διαδικασίες και την χρηματοδότηση». Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ διαφορετική:

Σύμφωνα με δημοσιοποιημένα στοιχεία, η Διαχειριστική Αρχή έχει ολοκληρώσει τις εγκρίσεις και έχει δώσει στους δήμους τον απαραίτητο χρόνο να ολοκληρώσουν την υλοποίηση των έργων.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι οι δήμοι είτε δεν βάζουν σε προτεραιότητα τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό, για λόγους πολιτικής και ειδικ΄.οτερα από τον φόβο της δυσαρέστησης  των δημοτών τους, όπως είναι με τις δράσεις  της «ελεγχόμενης» στάθμευσης», είτε δεν διαθέτουν την επάρκεια να τρέξουν τη διαγωνιστική διαδικασία.

Δυσοίωνη και δύσμορφη η των έργων

Το αποτέλεσμα είναι πολύτιμοι μήνες χαμένοι και έργα που θα μπορούσαν ήδη να αλλάζουν την καθημερινότητα των δημοτών παραμένουν στα χαρτιά ενώ επιβεβαιώνεται και η εκτίμηση ότι «η τεχνολογία προχωράει ραγδαία» και όταν κάποιοι δήμοι θα ολοκληρώσουν τις διαδικασίες θα κληθούν να επικαιροποιήσουν τις τεχνολογίες ψηφιακού μετασχηματισμού που θα έχουν εγκαταστήσει  με νέο κόστος. Μην ξεχνάμε ότι στο μεσοδιάστημα το Υπουργείο μετονομάστηκε σε Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και δημιουργήθηκε και Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων.

Ήδη από την αρχική φάση του προγράμματος είχαν καταγραφεί σημαντικές παθογένειες στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων:

• Οι περισσότερες μελέτες έγιναν με copy–paste πρακτικές από συμβούλους, χωρίς πραγματική ανάλυση τοπικών αναγκών. Καμία εταιρεία δεν φαίνεται να υποχρεώθηκε να συνεργαστεί ούτε με τον DPO, ούτε με τον Εσωτερικό Ελέγχο, ούτε με τις διευθύνσεις διοίκησης για την ανάλυση των αναγκών.
• Στους περισσότερους διαγωνισμούς εμφανίστηκαν μία ή δύο εταιρείες που σημαίνει ότι οι δήμοι δεν γνώριζαν πως να προστατευτούν από την Αγορά και πολύ περισσότερο με θολές περιγραφές, πως να παραλάβουν αυτό που πραγματικά χρειάζονταν.

 Οι συμβάσεις που έχουν υπογραφεί αφορούν κυρίως χαμηλής τεχνολογικής αξίας έργα (σάρωση εγγράφων, απλά portals, βασικά dashboards, εφαρμογές για κινητά).

Το πραγματικό διακύβευμα

Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός δεν είναι «μια ακόμη πρόσκληση». Είναι:

• Η δυνατότητα των ΟΤΑ να μειώσουν γραφειοκρατία και κόστος.
• Η ευκαιρία να προσφέρουν καλύτερες, ταχύτερες και πιο διαφανείς υπηρεσίες στους πολίτες.
• Το μέσο για να περάσουν στην εποχή της έξυπνης πόλης με εργαλεία ανοικτών δεδομένων, κυβερνοασφάλειας και βιώσιμης διαχείρισης πόρων.

Η αδράνεια μεγάλου αριθμού δήμων δείχνει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν έχει ακόμη κατανοήσει την κρισιμότητα του ψηφιακού μετασχηματισμού. Το επιχείρημα ότι «καθυστερεί η Διαχειριστική» είναι έωλο πια. Μέχρι πριν από αρκετούς μήνες θα μπορούσε ίσως να αποτελέσει μια δικαιολογία, τώρα όπως, μετά από τόσους μήνες εγκρίσεων δεν ευσταθεί σε καμία περίπτωση. Η Διαχειριστική Αρχή στέλνει τις απαραίτητες διορθώσεις – παρατηρήσεις στους Δήμους και είναι μέσα στις συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων να κάνουν τις απαραίτητες τροποποιήσεις. Συνεπώς εδώ δεν ευσταθεί ούτε το επιχείρημα της υποστελέχωσης.

Η πραγματικότητα είναι ότι πολλοί δήμοι δεν τοποθετούν το θέμα ψηλά στην ατζέντα τους και δεν έχουν κατανοήσει την κρισιμότητα του προγράμματος. Συχνά πήραμε απαντήσεις του τύπου «τρέχουν άλλες υποχρεώσεις». Μα αν δεν αξιοποιήσουν τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό οι δήμοι δεν πρόκειται ποτέ να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός όπως και οι Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνίας οδηγούν βασικά και κύρια στην μείωση του χρόνου και στην βελτίωση των αποτελεσμάτων.

Η μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή δεν μπορεί να περιμένει. Κάθε καθυστέρηση ισοδυναμεί με χαμένες υπηρεσίες για τους πολίτες, απώλεια πόρων, χαμένο χρόνο και χαμένο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις τοπικές κοινωνίες.

Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός είναι ευθύνη και καθήκον των δήμων. Όσοι συνεχίσουν να «κοιμούνται», απλώς αφήνουν τους δημότες τους πίσω.

Πηγή: myota.gr