Νομική αποσαφήνιση για την εκλογιμότητα ενστόλων – Ρύθμιση στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης
Κατά την συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ της 14ης Ιανουαρίου 2026, υπήρξε μια σύντομη ενημέρωση προ ημερησίας διατάξεως από τον Γενικό Γραμματέα κ. Δημήτρη Καφαντάρη σχετικά με το ζήτημα που έχει ανακύψει για την εκλογιμότητα των ενστόλων στις δημοτικές εκλογές.
Το θέμα είχε τεθεί και στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ της 26ης Νοεμβρίου 2025, με τον Πρόεδρο κ. Κυρίζογλου να αναδεικνύει με εμφατικό τρόπο το σοβαρό ζήτημα που προέκυπτε από το άρθρο 106 του σχεδίου νόμου «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (σταδιοδρομία και εξέλιξη αξιωματικών, μονίμων υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων, μισθολογικές ρυθμίσεις για το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, αναδιοργάνωση ακαδημαϊκής εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατολογία των Ελλήνων, εθελοντική στράτευση γυναικών και άλλες διατάξεις)», το οποίο ψηφίστηκε στις 9 Ιανουαρίου 2026 (ν. 5265/ ΦΕΚ 3 Α’/10.1.2026).
Ο κ. Κυρίζογλου είχε τονίσει ότι πρόκειται για μια διάταξη που επηρεάζει άμεσα την Τοπική Αυτοδιοίκηση και είχε υπογραμμίσει ότι η εν λόγω διάταξη έρχεται σε αντίθεση με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, ο οποίος επιτρέπει ρητά την εκλογιμότητα των εν ενεργεία στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων. Επιπλέον, ανέφερε με απόλυτη σαφήνεια ότι δεν είχε υπάρξει προηγούμενη συνεννόηση με την ΚΕΔΕ και το Διοικητικό Συμβούλιο διατύπωσε την αντίθεσή του στη νέα νομοθετική πρόβλεψη.
Τι ισχύει σήμερα- Αναμένεται ειδική διάταξη στον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Όπως επεσήμανε ο κ. Καφαντάρης, ο ισχύων εκλογικός νόμος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 4804/2021) είναι ο ειδικός νόμος που ρυθμίζει τα θέματα εκλογιμότητας, και τυχόν άλλες γενικές διατάξεις — π.χ. για την υπηρεσιακή κατάσταση των ενστόλων — δεν δημιουργούν αυτομάτως κώλυμα, εφόσον δεν προβλέπονται ρητά στον εκλογικό νόμο.
Η αρχή της νομικής ερμηνείας που ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι:
- ο μεταγενέστερος νόμος υπερισχύει του προγενέστερου
- ο ειδικότερος νόμος υπερισχύει του γενικότερου (Lex specialis derogat legi generali)
Εν προκειμένω, ο εκλογικός νόμος της Αυτοδιοίκησης (ν. 4804/2021) είναι ο ειδικός νόμος που ρυθμίζει τα κωλύματα και υπερισχύει οποιασδήποτε γενικής ρύθμισης που δεν λαμβάνει υπόψη την ιδιαιτερότητα του αυτοδιοικητικού εκλογικού πλαισίου.
Κατόπιν επικοινωνίας με τον Υπουργό Εσωτερικών, το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώθηκε πως οι ένστολοι δεν αποκλείονται αυτομάτως λόγω της ιδιότητάς τους από το δικαίωμα υποψηφιότητας σε αυτοδιοικητικές εκλογές. Ο έλεγχος για τυχόν κώλυμα γίνεται μόνο βάσει των ρητών διατάξεων του εκλογικού νόμου (ν. 4804/2021).
Τέλος, επισημάνθηκε ότι θα υπάρξει σχετική ειδική διάταξη στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία αναμένεται να αποσαφηνίσει πλήρως το ζήτημα και να εξαλείψει κάθε ενδεχόμενη νομική ασάφεια ως προς το δικαίωμα εκλογιμότητας των ενστόλων.
