Η 22η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Νερού, είναι μια υπενθύμιση πως το καθαρό, ασφαλές και προσβάσιμο νερό είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα. Παρ’ όλα αυτά, σε ολόκληρο τον κόσμο – και στη χώρα μας – η διαχείριση του νερού παραμένει μια πρόκληση, ιδίως για την τοπική αυτοδιοίκηση.

Πολύ μικρή όμως η κινητοποίηση και οι επισημάνσεις των δήμων στην χθεσινή ημέρα. Κάποιες λίγες ανακοινώσεις μόνο αναρτήθηκαν.

Το Νερό και η Τοπική Αυτοδιοίκηση

Οι δήμοι αποτελούν τον πρώτο και πιο άμεσο φορέα διαχείρισης του υδάτινου πλούτου στις τοπικές κοινωνίες. Από τις ΔΕΥΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης) έως τα αντιπλημμυρικά έργα, οι δημοτικές αρχές έχουν κρίσιμο ρόλο να διασφαλίσουν ότι:

• Το νερό είναι καθαρό και επαρκές για όλους τους πολίτες.
• Οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης λειτουργούν ορθά και ανανεώνονται.
• Υπάρχει πρόληψη και σχέδιο διαχείρισης κρίσεων, όπως ξηρασίες, πλημμύρες και ρύπανση υδάτων.
• Γίνεται περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας.

Προβλήματα που Αντιμετωπίζουν οι Δήμοι στην Ελλάδα

Δυστυχώς, πολλοί δήμοι σήμερα έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρές προκλήσεις:

1. Γήρανση των δικτύων ύδρευσης, με αυξημένες απώλειες νερού και συχνές βλάβες.
2. Έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές λόγω χαμηλής χρηματοδότησης.
3. Ανεπαρκής έλεγχος της ποιότητας του νερού σε μικρούς οικισμούς.
4. Πλημμυρικά φαινόμενα λόγω ατελών αντιπλημμυρικών έργων και κακής χωροταξίας.
5. Κακή διαχείριση γεωτρήσεων και υδάτινων πόρων, με κίνδυνο εξάντλησης ή ρύπανσης.

Τι Πρέπει να Κάνουν οι Δήμοι;

Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, απαιτούνται συγκεκριμένες και μακροπρόθεσμες ενέργειες:

• Ψηφιακή παρακολούθηση των δικτύων και έξυπνα συστήματα ανίχνευσης διαρροών.
• Ενημέρωση και ενεργοποίηση των πολιτών για ορθολογική χρήση του νερού.
• Αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων (όπως το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης).
• Στρατηγική συνεργασία με πανεπιστήμια και ιδιωτικό τομέα για καινοτόμες λύσεις.
• Καθαρισμός και ανάδειξη των τοπικών υδάτινων πόρων (ρέματα, πηγές, υγροβιότοποι).
• Ανθεκτικός πολεοδομικός σχεδιασμός για να θωρακιστούν οι πόλεις απέναντι στην κλιματική κρίση.

Το Νερό είναι Ζωή – Η Ευθύνη είναι Κοινή

Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού δεν είναι μόνο μια μέρα υπενθύμισης, αλλά και ένα κάλεσμα για δράση. Οι δήμοι πρέπει να ηγηθούν αυτής της προσπάθειας, με διαφάνεια, σχεδιασμό και συμμετοχή των πολιτών. Μόνο έτσι θα εξασφαλίσουμε πως το νερό θα παραμείνει ένα κοινό αγαθό για όλους – σήμερα και στο μέλλον.

Ανακοίνωση ΕΔΕΥΑ για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Η Παγκόσμια Ημέρα του Νερού που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 22 Μαρτίου, φέτος είναι αφιερωμένη στη διατήρηση των παγετώνων. Η Ημέρα αυτή έχει ορισθεί από τον ΟΗΕ για να μας υπενθυμίζει ότι το νερό ο πιο πολύτιμος φυσικός πόρος που συνδέεται με την ζωή και για τον λόγο αυτό η διαχείρισή του θα πρέπει να τον διασφαλίζει για τις γενιές που έρχονται.

Η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης-Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.) που έχει 124 Δ.Ε.Υ.Α. – μέλη έχει διαρκή και ενεργό παρουσία στον δημόσιο διάλογο για τη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας μας. Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. θεωρεί ότι η εντεινόμενη λειψυδρία ως αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης αποτελεί σοβαρότατη απειλή για τους υδατικούς πόρους της χώρας μας και μεγάλη πρόκληση για τις επιχειρήσεις νερού που καλούνται να πάρουν άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπισή της. Ταυτόχρονα, θεωρεί ότι η Πολιτεία πρέπει να δώσει προτεραιότητα στη διαχείριση του αρδευτικού νερού η χρήση του οποίου αντιστοιχεί στο 85% της συνολικής χρήσης του νερού στη χώρα μας.

Παραπέρα, η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. ως θεσμικός εκπρόσωπος των Δ.Ε.Υ.Α. εκφράζει την αγωνία της για τις εξελίξεις στον τομέα υδάτων εξαιτίας του σχεδίου νόμου «Εκσυγχρονισμός του πλαισίου των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης και επείγουσες ενεργειακές και πολεοδομικές ρυθμίσεις» που ανήρτησε τον Φεβρουάριο σε δημόσια, ηλεκτρονική διαβούλευση το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το οποίο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αναδιοργάνωση των Δ.Ε.Υ.Α. χωρίς επιχειρησιακό σχέδιο, χωρίς καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και χωρίς να έχουν λυθεί τα βασικά προβλήματά τους και κυρίως η υποστελέχωση και το ενεργειακό κόστος, αφού οι Δ.Ε.Υ.Α. δεν έχουν σήμερα τη δυνατότητα παραγωγής ενέργειας, καθώς το Πρόγραμμα «Απόλλων» θα λειτουργήσει προς την κατεύθυνση αυτή μετά από τουλάχιστον τρία χρόνια με προφανή τον κίνδυνο να αυξηθούν σημαντικά τα τιμολόγια του νερού.

Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου δεν δίνει καμιά προοπτική στις Δ.Ε.Υ.Α., τουναντίον τις αποδυναμώνει και παρότι ρυθμίζει οικειοθελείς συγχωνεύσεις ουσιαστικά τις εξαναγκάζει να συγχωνευθούν με κίνητρα και αντικίνητρα, και μέσω ενός πολυεπίπεδου συστήματος διαχειριστικής επάρκειας, χωρίς, ωστόσο να διαθέτουν το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό. Ακόμα, περιορίζει την επιχορήγησή τους από το Κράτος στο 50% των εσόδων τους στερώντας έτσι την περιφέρεια της χώρας και τους πολίτες της από έργα αναπτυξιακής σημασίας, ευνοεί τις δυο μεγάλες εταιρείες ύδρευσης της χώρας, την ΕΥΑΘ και την ΕΥΑΘ με την αναγκαστική απορρόφηση των ΔΕΥΑ και των Δήμων των περιφερειών Αττικής και Θεσσαλονίκης, ενώ τις θεωρεί αποκλειστικά αρμόδιες να επιλύσουν με ευνοϊκές διατάξεις τα προβλήματα λειψυδρίας όλης της χώρας. Επίσης, το νομοσχέδιο δεν διασφαλίζει τους εργαζόμενους των Δ.Ε.Υ.Α.

Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. ελπίζει ότι η νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος θα αντιληφθεί ότι το σχέδιο νόμου που αναρτήθηκε στη διαβούλευση δεν προωθεί βιώσιμες λύσεις για τις Δ.Ε.Υ.Α. και λόγω προφανούς αντισυνταγματικότητας των διατάξεών του αν ψηφισθεί, κινδυνεύει να ανατραπεί δικαστικά. Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος να επανεξετάσει το νομοσχέδιο, και να εμπιστευθεί την Αυτοδιοίκηση, ενώ είναι στη διάθεση του Υπουργείου, καθώς και του αρμόδιου για τις Δ.Ε.Υ.Α. Υπουργείου Εσωτερικών για ειλικρινή συνεργασία που θα έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της λειτουργίας των Δ.Ε.Υ.Α. προς όφελος του φυσικού πόρου και της κοινωνίας.

Για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας ΤΟΥ Νερού, η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. συμμετείχε σε ημερίδα που συνδιοργάνωσε η ΔΕΥΑ Λάρισας και το Ελληνικό Δίκτυο Δήμων με ποτάμια στην Λάρισα, στις 21 Μαρτίου 2025.

Στην ημερίδα είχαν προσκληθεί εκπρόσωποι από όλες τις Δ.Ε.Υ.Α. της χώρας.

Πηγή: myota.gr