Από τον Ιανουάριο του 2024, ο Δήμος Μάνδρας-Ειδυλλίας βρέθηκε ενώπιον μιας κρίσιμης ιστορικής συγκυρίας. Μεταξύ της ανάγκης ανασυγκρότησης μετά από χρόνια φυσικών καταστροφών και της πρόκλησης της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης, η δημοτική αρχή όφειλε να επιδείξει σχέδιο, επάρκεια και διαχειριστική διαφάνεια. Το παρόν κείμενο επιχειρεί να σκιαγραφήσει το φάσμα των έργων και δράσεων που υλοποιήθηκαν ή δρομολογήθηκαν κατά το διάστημα Ιανουαρίου 2024 – Μαΐου 2025, προσφέροντας πολιτική και διοικητική αποτίμηση.
Υποδομές & Ανάπτυξη
Έγκριση χρηματοδότησης 86,17 εκατ. ευρώ: Ο Δήμος εξασφάλισε σημαντική χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Αττικής για την υλοποίηση νέων έργων υποδομής, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Προγράμματος της Περιφέρειας.
Ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών κτιρίων: Στις Δημοτικές Ενότητες Βιλίων και Ερυθρών, πραγματοποιήθηκαν ενεργειακές παρεμβάσεις σε δημοτικά κτίρια, με συνολικό προϋπολογισμό 305.585,61 ευρώ.
Μονάδα αφαλάτωσης στο Αλεποχώρι: Προμήθεια και εγκατάσταση καινοτόμου μονάδας αφαλάτωσης με επεξεργασία άλμης και αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προϋπολογισμού 1.040.360 ευρώ .
Δήμος Μάνδρας – Ειδυλλίας
Καθαριότητα & Οικονομία
Αναβάθμιση στόλου οχημάτων: Επισκευάστηκαν και αγοράστηκαν περισσότερα από δώδεκα οχήματα για τον τομέα καθαριότητας και ανακύκλωσης, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους καυσίμων κατά 27.000 ευρώ στους πρώτους δύο μήνες του 2024 .
Πολιτική Προστασία & Περιβάλλον
Συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών: Υπογραφή μνημονίου συνεργασίας για την από κοινού αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή .
Βράβευση στα «Best City Awards 2025»: Ο Δήμος τιμήθηκε με το πρώτο «Χρυσό» βραβείο στην ιστορία του στην κατηγορία «Κλιματική Αλλαγή», για το πρότυπο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών .
Αθλητισμός & Κοινωνική Μέριμνα
Πρόγραμμα «Αθλητισμός για Όλους»: Σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, ξεκίνησε πρόγραμμα που προσφέρει σε όλους τους πολίτες τη δυνατότητα συμμετοχής σε αθλητικές δραστηριότητες, με στόχο τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής .
Εθελοντική αιμοδοσία: Οργανώθηκε η 12η εθελοντική αιμοδοσία σε συνεργασία με το Θριάσιο Νοσοκομείο, ενισχύοντας την κοινωνική αλληλεγγύη και την προσφορά .
Τοπικές Παρεμβάσεις: Ανακαίνιση Μνημείου Ηρώων και ΚΑΠΗ Οινόης: Ολοκληρώθηκαν εργασίες ανακαίνισης και συντήρησης στο Μνημείο Ηρώων και στο κτίριο του ΚΑΠΗ στην Οινόη, βελτιώνοντας την αισθητική και λειτουργικότητα των χώρων.
——————-
Βασικές δράσεις του Δήμου Μάνδρας-Ειδυλλίας / που πραγματοποιήθηκαν από τον Ιανουάριο 2024 έως σήμερα:
Χρηματοδότηση 86,17 εκατ. ευρώ – Περιφέρεια Αττικής
Η χρηματοδότηση αυτή εξασφαλίστηκε στο πλαίσιο της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) και του Τεχνικού Προγράμματος 2024-2025 της Περιφέρειας Αττικής. Τα έργα αφορούν:
- Ανάπλαση κοινόχρηστων χώρων
- Αντιπλημμυρικά έργα (ιδιαίτερα κρίσιμα μετά τις πλημμύρες του 2017)
- Ανακατασκευές και επισκευές σχολικών μονάδων
- Οδοποιία και βελτιώσεις αγροτικών δρόμων
- Δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης σε Ερυθρές, Βίλια και Οινόη
Η κατανομή των έργων έγινε με κριτήριο τη βιωσιμότητα και τις ανάγκες κάθε δημοτικής ενότητας.
Ενεργειακές Αναβαθμίσεις Δημοτικών Κτιρίων
Τα έργα αυτά εντάσσονται στο ΕΣΠΑ (2021-2027) και υλοποιούνται με στόχο τη μείωση ενεργειακής κατανάλωσης. Περιλαμβάνουν:
- Αντικατάσταση κουφωμάτων
- Θερμομόνωση και θερμοπρόσοψη
- Φωτισμό LED χαμηλής κατανάλωσης
- Τοποθέτηση ηλιακών συλλεκτών / Συγκεκριμένα κτίρια: Δημαρχείο Ερυθρών, Πολιτιστικό Κέντρο Βιλίων, Κέντρο Νεότητας Μάνδρας.
Μονάδα Αφαλάτωσης στο Αλεποχώρι
- Πρόκειται για πιλοτικό έργο με τεχνολογία αιχμής:
- Δυνατότητα παραγωγής πόσιμου νερού έως 300 κυβικά μέτρα/ημέρα
- Χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης
- Ενσωματώνει φωτοβολταϊκά και σύστημα διαχείρισης άλμης
Λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα υδροδότησης της περιοχής με περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Συνεργασία με Εθνικό Αστεροσκοπείο – Πολιτική Προστασία
Το Μνημόνιο Συνεργασίας προβλέπει:
- Χρήση δορυφορικών δεδομένων για πρόβλεψη κινδύνων (πλημμύρες, πυρκαγιές, κατολισθήσεις)
- Εκπαίδευση των στελεχών Πολιτικής Προστασίας
- Ανάπτυξη εφαρμογών για κινητά που ειδοποιούν τους πολίτες
- Προβλέπεται και η πιλοτική εγκατάσταση αισθητήρων σε ρέματα και ορεινά σημεία.
Χρυσό Βραβείο «Best City Awards 2025»
Η βράβευση έγινε για το σύστημα «Geotopia» που ανέπτυξε η Πολιτική Προστασία του Δήμου. Το σύστημα περιλαμβάνει:
- Γεωγραφικά πληροφοριακά συστήματα (GIS)
- Προσομοιώσεις κινδύνου
- Συντονισμό εθελοντών και υπηρεσιών μέσω cloud
Το βραβείο έρχεται σε συνέχεια βελτιώσεων στη διαχείριση κρίσεων και μετά από αξιολόγηση από ανεξάρτητους φορείς.
Αναβάθμιση Στόλου Οχημάτων – Εξοικονόμηση Πόρων
- Απόσυρση παλαιών πετρελαιοκίνητων οχημάτων
- Επισκευή οχημάτων που ήταν παροπλισμένα
- Προσθήκη νέων απορριμματοφόρων και οχημάτων πλυσίματος δρόμων
Η εξοικονόμηση 27.000 ευρώ τους πρώτους 2 μήνες αφορά αποκλειστικά τα καύσιμα – ενώ μειώθηκε και το κόστος συντήρησης.
Αθλητισμός για Όλους – Δωρεάν Προγράμματα
Τα τμήματα που λειτουργούν:
- Γυμναστική ενηλίκων (πρωινά και απογευματινά)
- Παιδική φυσική δραστηριότητα
- Pilates & Yoga
- Άσκηση για ΑμεΑ και τρίτη ηλικία
- Πραγματοποιούνται σε σχολεία, γήπεδα και δημοτικές αίθουσες – με καθοδήγηση πτυχιούχων φυσικής αγωγής.
Τοπικές Παρεμβάσεις – Οινόη και Βίλια
- Ανακαίνιση Μνημείου Πεσόντων Οινόης: νέα περίφραξη, φωτισμός, καθαρισμός
- Αναμόρφωση του ΚΑΠΗ Οινόης: νέα έπιπλα, κλιματισμός, ενεργειακά κουφώματα
- Τοποθέτηση νέου παιδικού εξοπλισμού στις παιδικές χαρές Βιλίων
Τα έργα αυτά έγιναν με ίδιους πόρους και μικρές εργολαβίες συντήρησης.
Αναλυτικά
- Χρηματοδοτήσεις-Ρεκόρ και Νέο Στρατηγικό Πλαίσιο
Η πλέον καθοριστική εξέλιξη της περιόδου ήταν η εξασφάλιση χρηματοδότησης ύψους 86,17 εκατομμυρίων ευρώ από την Περιφέρεια Αττικής. Αυτή η ένεση πόρων, η μεγαλύτερη που έχει λάβει ποτέ ο Δήμος, αποτέλεσε το θεμέλιο για την επιτάχυνση σημαντικών έργων υποδομής. Η αποδοχή και ένταξη αυτής της χρηματοδότησης δεν ήταν μια τεχνική διαδικασία, αλλά προϊόν στρατηγικής διεκδίκησης και συνεργειών με περιφερειακούς θεσμούς.
Το νέο Στρατηγικό Πρόγραμμα βασίστηκε σε αρχές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και ανθεκτικότητας. Προτεραιότητες δόθηκαν στα αντιπλημμυρικά έργα, στις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, σε έργα ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά και στην κοινωνική συνοχή. Η δημοτική αρχή επέλεξε να προτάξει ωριμότητα μελετών και ρεαλισμό, αποφεύγοντας έργα βιτρίνας υπέρ ενός λειτουργικού σχεδίου ανάταξης.
- Υποδομές και Τεχνικά Έργα: Στροφή στην Ποιότητα
Η ενίσχυση των τεχνικών υπηρεσιών και η ενεργοποίηση δεκάδων εργολαβιών επέτρεψαν την έναρξη ή ολοκλήρωση κομβικών έργων:
- Ανακατασκευή και επισκευή σχολικών μονάδων με ενεργειακές προδιαγραφές
- Βελτίωση του αγροτικού και δημοτικού οδικού δικτύου (κυρίως σε Οινόη και Βίλια)
- Δίκτυα ύδρευσης με αντοχή σε ακραία καιρικά φαινόμενα
- Παρεμβάσεις αναβάθμισης σε κοινόχρηστους χώρους και παιδικές χαρές
- Έργα αποκατάστασης οδικών ζημιών από τις πλημμύρες των προηγούμενων ετών
- Αξιοσημείωτη ήταν η μονάδα αφαλάτωσης στο Αλεποχώρι, προϋπολογισμού άνω του 1 εκατ. ευρώ, που συνδυάζει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και κυκλική διαχείριση άλμης.
- Περιβάλλον και Πολιτική Προστασία: Από την Αντίδραση στην Πρόληψη
Το τραύμα των πλημμυρών του 2017 παραμένει ζωντανό στη συλλογική μνήμη του Δήμου. Έτσι, το 2024 σηματοδότησε τη στροφή προς ένα νέο υπόδειγμα προληπτικής πολιτικής προστασίας:
- Υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών για χρήση δορυφορικών δεδομένων
- Ανάπτυξη Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος (GIS) για φυσικούς και τεχνολογικούς κινδύνους
- Εγκατάσταση αισθητήρων σε ρέματα και ορεινά σημεία
- Δημιουργία εθελοντικού μητρώου κρίσεων και συντονιστικού κέντρου επιχειρήσεων
- Η βράβευση στα Best City Awards 2025 με το πρώτο “Χρυσό Βραβείο” του Δήμου στην κατηγορία “Κλιματική Αλλαγή” επιβεβαίωσε την πρόοδο της διοίκησης.
- Οικονομική Διοίκηση και Εξορθολογισμός Πόρων
Η αναδιοργάνωση της οικονομικής υπηρεσίας και η εστίαση σε τεχνική εξοικονόμηση απέδωσε άμεσα:
- Μείωση κατανάλωσης καυσίμων κατά 27.000 € στο δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2024, λόγω αναβάθμισης του στόλου
- Αξιοποίηση ιδίων πόρων για μικρά έργα συντήρησης χωρίς δανεισμό
- Ένταξη δημοτικών έργων σε προγράμματα χρηματοδότησης όπως το “Αντώνης Τρίτσης” και το Ταμείο Ανάκαμψης
- Η οικονομική προσέγγιση δείχνει σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο της επιβίωσης σε αυτό της επένδυσης με κοινωνικό αντίκτυπο.
- Κοινωνική Μέριμνα και Δημόσια Υγεία
Η κοινωνική πολιτική εστίασε σε τρεις άξονες:
- Εθελοντική αιμοδοσία σε συνεργασία με το Θριάσιο Νοσοκομείο
- Προγράμματα άθλησης για όλες τις ηλικίες («Αθλητισμός για Όλους»)
- Αναβάθμιση ΚΑΠΗ και δομών πρόνοιας, με έμφαση σε Οινόη και Βίλια
- Παράλληλα, η διεύρυνση του κοινωνικού παντοπωλείου και η συνεργασία με φορείς για ψυχοκοινωνική στήριξη ενίσχυσαν την ανθεκτικότητα ευάλωτων νοικοκυριών.
- Τοπική Δημοκρατία και Πολιτική Αντίληψη
Η διοίκηση προώθησε μορφές συμμετοχικής διακυβέρνησης:
- Δημόσιες διαβουλεύσεις για τεχνικά έργα
- Ανοιχτές συνεδριάσεις κοινοτικών συμβουλίων
- Ανάρτηση τεχνικών μελετών στο διαδίκτυο για διαβούλευση
- Πρόκειται για στροφή προς διαφάνεια, αλλά και ενίσχυση της τοπικής λογοδοσίας, η οποία σταδιακά διαμορφώνει ένα νέο ήθος δημοτικής πολιτικής.
- Κριτική και Προκλήσεις
Παρά τα θετικά, εντοπίζονται αδυναμίες:
- Καθυστερήσεις σε εργολαβίες λόγω ελλείψεων προσωπικού
- Γραφειοκρατικά εμπόδια στην έγκριση πολεοδομικών παρεμβάσεων
- Υστέρηση στην πλήρη ψηφιοποίηση των δημοτικών υπηρεσιών
- Επιπλέον, η δυσκολία πολιτικής συνεννόησης με την αντιπολίτευση περιορίζει τη δυναμική των διαπαραταξιακών πρωτοβουλιών.
Στο δια ταύτα
Ο Δήμος Μάνδρας-Ειδυλλίας κατά το διάστημα Ιανουαρίου 2024 – Μαΐου 2025 έκανε σημαντικά βήματα στη μετάβασή του από έναν δήμο πληγών και ανισοτήτων σε έναν δήμο σύγχρονης λειτουργίας. Το επόμενο στοίχημα είναι η συνέπεια στην υλοποίηση, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και η εμπέδωση κουλτούρας διαφάνειας και σχεδιασμού. Η τωρινή δημοτική αρχή φέρει πλέον την ευθύνη να κεφαλαιοποιήσει τις θετικές εξελίξεις και να αποδείξει ότι η πρόοδος δεν είναι συγκυριακή, αλλά σταθερή και δομική.
Νίκος Παρίκος
