Σύνοψη: Η συνεδρίαση της ΚΕΔΕ ανέδειξε τη συσσωρευμένη πίεση που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι σε πολλαπλά επίπεδα: στελέχωση, χρηματοδότηση και θεσμικό πλαίσιο. Κεντρικό ζήτημα αποτέλεσε η ανάγκη διατήρησης σταθερού και έμπειρου προσωπικού στις κοινωνικές δομές, με την Ένωση να απορρίπτει προσωρινές ή αποσπασματικές λύσεις. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η μετάβαση από ευρωπαϊκή σε εθνική χρηματοδότηση δημιουργεί νέες προκλήσεις, αλλά και ευκαιρίες για θεσμική σταθεροποίηση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην άνιση κατανομή των δημόσιων πόρων, καθώς οι Δήμοι δεν επωφελούνται από τα δημοσιονομικά πλεονάσματα της Κεντρικής Διοίκησης. Ταυτόχρονα, πολεοδομικές ρυθμίσεις και νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες προκαλούν ανησυχίες για την τοπική ανάπτυξη και τη λειτουργική επάρκεια των υπηρεσιών.
Συνολικά, η ΚΕΔΕ διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλαίσιο διεκδικήσεων που συνδέει τη διοικητική αυτοτέλεια με την οικονομική ενίσχυση και τη θεσμική σαφήνεια.
———
Αναλυτικά…
Λάζαρος Κυρίζογλου: «Οι κοινωνικές δομές χρειάζονται σταθερότητα, όχι πειραματισμούς – το έμπειρο προσωπικό είναι η βάση τους»
Σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία για ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διασφάλιση της λειτουργικής συνέχειας των κοινωνικών υπηρεσιών εξέπεμψε το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, θέτοντας στο επίκεντρο της σημερινής (22.4.2026) συνεδρίασής του ένα πλέγμα ζητημάτων που εκτείνονται από τη στελέχωση των δομών έως τη δημοσιονομική ισορροπία και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις.
Βιωσιμότητα κοινωνικοπρονοιακών δομών
Κεντρικός άξονας της συζήτησης υπήρξε η βιωσιμότητα των κοινωνικοπρονοιακών δομών, με τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης να επισημαίνουν ότι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εξαρτάται άμεσα από τη διατήρηση έμπειρου και εξειδικευμένου προσωπικού. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, υπογράμμισε ότι «οι κοινωνικές δομές δεν αντέχουν πειραματισμούς», αναδεικνύοντας την ανάγκη για σταθερό εργασιακό καθεστώς που θα ανταποκρίνεται σε πάγιες και διαρκείς ανάγκες.
Η παρέμβαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου επανέρχονται στο τραπέζι προτάσεις αλλαγών στο μοντέλο απασχόλησης και χρηματοδότησης των δομών. Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, τέτοιες μεταβολές εγκυμονούν κινδύνους αποδιοργάνωσης, απώλειας τεχνογνωσίας και τελικά υποβάθμισης των υπηρεσιών προς τους πολίτες. Η εμπειρία από το πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι χρησιμοποιείται ως παράδειγμα επιτυχημένης θεσμικής κατοχύρωσης, το οποίο –κατά την Ένωση– θα μπορούσε να αποτελέσει οδηγό για ανάλογες λύσεις.
Δομές προσχολικής αγωγής και δημιουργικής απασχόλησης
Παράλληλα, η συζήτηση επεκτάθηκε στο κρίσιμο πεδίο της χρηματοδότησης. Για τις δομές προσχολικής αγωγής και δημιουργικής απασχόλησης, προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 310 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2025–2027, κυρίως από εθνικούς πόρους. Η ΚΕΔΕ προτείνει τη μεταφορά της σχετικής αρμοδιότητας στο Υπουργείο Εσωτερικών, εκτιμώντας ότι έτσι μπορεί να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των υπηρεσιών μετά τη λήξη της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Ωστόσο, έντονη ήταν η κριτική για τη συνολική δημοσιονομική εικόνα. Τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο τρίμηνο του 2026, όπως τονίστηκε, δεν αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση των Δήμων, καθώς αφορούν αποκλειστικά την Κεντρική Διοίκηση. Ο κ. Κυρίζογλου επεσήμανε ότι το καταγεγραμμένο πλεόνασμα δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης, αναδεικνύοντας ένα διαχρονικό αίτημα: τη δικαιότερη κατανομή των δημόσιων πόρων.
Νέο πολεοδομικό καθεστώς σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΚΕΔΕ εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για το νέο πολεοδομικό καθεστώς σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Οι αλλαγές αυτές, σύμφωνα με την Ένωση, μετατρέπουν μέχρι πρότινος άρτια οικόπεδα σε μη οικοδομήσιμα, πλήττοντας άμεσα τη μικρή ιδιοκτησία και επιβραδύνοντας την οικοδομική δραστηριότητα, με ευρύτερες επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες.
Δημοτικά ακίνητα, σχολικές υποδομές και υπηρεσίες ύδρευσης
Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο κατέθεσε παρατηρήσεις επί νομοθετικών πρωτοβουλιών που επηρεάζουν κρίσιμους τομείς, όπως τα δημοτικά ακίνητα, οι σχολικές υποδομές και οι υπηρεσίες ύδρευσης. Θετικά αξιολογήθηκαν ρυθμίσεις όπως η απαλλαγή δημοτικών οχημάτων από τέλη κυκλοφορίας και η μη επιβολή ΦΠΑ στις απώλειες νερού των Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Αντίθετα, επισημάνθηκε η ασυμμετρία μεταξύ αρμοδιοτήτων και πόρων, ιδίως στον τομέα των σχολικών υποδομών.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με την ΚΕΔΕ να ζητά ουσιαστική ενσωμάτωση των θέσεών της, καθώς και στη λειτουργική ενίσχυση ορεινών και δυσπρόσιτων Δήμων μέσω διευκολύνσεων στη μετακίνηση προσωπικού.
Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με την ανακοίνωση ημερίδας για τη συνταγματική αναθεώρηση στις 26 Μαΐου στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση της Αυτοδιοίκησης να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στον δημόσιο διάλογο για τις θεσμικές αλλαγές.
Συνολικά…
Η παρέμβαση της ΚΕΔΕ δεν περιορίζεται σε επιμέρους αιτήματα, αλλά συνιστά μια συνολική πολιτική τοποθέτηση για τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη σύγχρονη διακυβέρνηση. Η επιμονή στη σταθερότητα των κοινωνικών δομών αναδεικνύει μια βαθύτερη θεσμική ανάγκη: τη μετάβαση από ένα μοντέλο προσωρινότητας σε ένα σύστημα διαρκούς δημόσιας φροντίδας με σαφείς κανόνες και επαρκείς πόρους.
Παράλληλα, η κριτική για την κατανομή των δημόσιων οικονομικών φωτίζει ένα χρόνιο έλλειμμα ισορροπίας μεταξύ κεντρικού κράτους και Δήμων. Χωρίς ουσιαστική αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων, η Αυτοδιοίκηση κινδυνεύει να παραμείνει διαχειριστής περιορισμένων δυνατοτήτων, παρά τις αυξανόμενες κοινωνικές απαιτήσεις.
Τέλος, οι επισημάνσεις για πολεοδομικές αλλαγές και θεσμικές παρεμβάσεις δείχνουν ότι οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται στο επίκεντρο ευρύτερων μετασχηματισμών. Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από τη συνεδρίαση, δεν είναι απλώς η διαχείριση της καθημερινότητας, αλλά η διαμόρφωση ενός νέου ισορροπημένου πλαισίου διακυβέρνησης με επίκεντρο τον πολίτη και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
