Τα πεζοδρόμια, η ευθύνη για την κατασκευή και συντήρησή τους και οι ευθύνες σε περίπτωση ατυχημάτων επ’αυτών.

Πρόσφατα, με απόφαση του Αρείου Πάγου, που εκδίκασε  ευθύνες δήμου για την κατάσταση πεζοδρομίου, σε ατύχημα ηλικιωμένης  που την έστειλε στο νοσοκομείο για μεγάλο χρονικό διάστημα, «τέθηκε το δάκτυλο επί τον τύπο των ήλων» για το  ισχύει για τα «πεζοδρόμια» της πόλης, ποιος ευθύνεται για την κατασκευή και συντήρησή τους και τέλος ποιος  έχει  την ευθύνης σε περίπτωση που λόγο κακής κατάστασής τους υπάρξει ατύχημα και τραυματισμός διερχόμενου πολίτη…

Σύμφωνα με τον Κτιριοδομικό Κανονισμό (Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360/2023 (ΦΕΚ 3985/Β` 22.6.2023) και συγκεκριμένα το άρθρο 23, ισχύουν τα εξής:

Κατασκευή – Προδιαγραφές

Τα πεζοδρόμια των κοινόχρηστων χώρων κατασκευάζονται, ανακατασκευάζονται, επισκευάζονται και συντηρούνται με σκοπό να διασφαλίζεται η συνεχής, αυτόνομη, ασφαλής και χωρίς εμπόδια κυκλοφορία των πεζών σε όλη την επιφάνειά τους και η χρήση τους από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα, εφόσον επιτρέπεται από τη μορφολογία του εδάφους.

Τα πεζοδρόμια κατασκευάζονται σύμφωνα με προδιαγραφές που καθορίζονται με απόφαση του οικείου Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου. Σε οικισμούς που έχουν χαρακτηρισθεί παραδοσιακοί η πιο πάνω απόφαση εκδίδεται με σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ).

Σε οικισμούς με πληθυσμό πάνω από 20.000 κατοίκους και εφόσον τα πεζοδρόμια αποτελούν σημαντικό στοιχείο διαμόρφωσης των πολεοδομικών ή κυκλοφοριακών συνθηκών οδού, πλατείας ή περιοχής οι προδιαγραφές κατασκευής στο σύνολο ή σε μέρος τους καθορίζονται με απόφαση του αρμόδιου Νομάρχη που εκδίδεται με τήρηση της διαδικασίας τους άρθρο 3 ΝΔ/17-7-23.

Σε οικισμούς στους οποίους δεν έχουν καθορισθεί οι πιο πάνω προδιαγραφές τα πεζοδρόμια κατασκευάζονται σύμφωνα με τις οδηγίες του οικείου Δήμου ή Κοινότητας που περιλαμβάνονται στην άδεια της παρ. 4.1. του παρόντος άρθρου (4.1. Για την κατασκευή ή ανακατασκευή καθώς και για την εκσκαφή των πεζοδρομίων απαιτείται άδεια του οικείου Δήμου ή της Κοινότητας, στην οποία αναφέρονται οι αντίστοιχες προδιαγραφές ή αν δεν υπάρχουν οι σχετικές οδηγίες).

Σε κάθε περίπτωση εφαρμόζονται οι προδιαγραφές που καθορίζονται από τις διατάξεις του ΝΟΚ για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα, καθώς και τις σχετικές ισχύουσες αποφάσεις, ιδίως της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/7.12.2022 υπουργικής απόφασης (Β’ 6213).

κατάσταση των πεζοδρομίων τους εμπρός από τις ιδιοκτησίες τους και δίνει πληροφορίες για το ποιος φέρει την ευθύνη για την συντήρησή τους ή και την ενδεχόμενη ανακατασκευή η επισκευή τους.

Υπόχρεοι Κατασκευής, Συντήρησης και Επισκευής

Υπόχρεοι για την κατασκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων και των τεχνικών έργων που τα αποτελούν (κράσπεδα, ρείθρα, υπόστρωμα και επίστρωση ή επικάλυψη) είναι οι ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων μπροστά στα οποία βρίσκονται.

Σε περίπτωση καταστροφής, αχρήστευσης και εκσκαφής από το Δημόσιο ή τον οικείο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) των πεζοδρομίων που υπάρχουν πριν από είκοσι τουλάχιστον χρόνια, στα πλαίσια γενικής ανακατασκευής ή αναδιαρρύθμισης των οδών και πλατειών ώστε να ικανοποιούν καλύτερα τις ανάγκες του οικισμού, η δαπάνη αποκατάστασης, επισκευής ή ανακατασκευής των πεζοδρομίων βαρύνει τους παρόδιους ιδιοκτήτες.

Σε κάθε άλλη περίπτωση καταστροφής ή αχρήστευσης ή εκσκαφής των πεζοδρομίων από την εκτέλεση εργασιών, υπόχρεος για την αποκατάσταση, επισκευή ή ανακατασκευή του είναι ο φορέας εκτέλεσης των εργασιών αυτών, εκτός αν εκτελούνται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση αυτού τούτου του παρόδιου ακινήτου, οπότε υπόχρεος είναι αποκλειστικά ο ιδιοκτήτης του.

Η κατασκευή, ανακατασκευή ή επισκευή των πεζοδρομίων, μπορεί να γίνεται από τον οικείο ΟΤΑ σε βάρος και για λογαριασμό είτε των ιδιοκτητών των παρόδιων ακινήτων είτε φορέων εκτέλεσης έργων εφόσον αυτά δεν έχουν κατασκευασθεί ή επισκευασθεί ακόμα, ή δεν έχουν τηρηθεί οι προδιαγραφές που ισχύουν για την κατασκευή ή επισκευή τους.

Γίνεται απόλυτα κατανοητό, ότι από τις διατάξεις  του Κτιριοδομικού Κανονισμού α) την απόλυτη ευθύνη για την κατάσταση του πεζοδρομίου εμπρός από μία ιδιοκτησία έχει ο ιδιοκτήτης (ή οι ιδιοκτήτες αν υπάρχουν περισσότερα του ενός ιδιόκτητα διαμερίσματα). Αυτός έχει υποχρέωση της κατασκευής του και της διατήρησής του σε καλή κατάσταση και ασφαλή για την διάβαση των πεζών… και

β) ο δήμος έχει  το δικαίωμα της ανακατασκευής του, στις περιπτώσεις [που περάσει 20ετεία από την αρχική κατασκευή του ή σε περίπτωση που υπάρξουν έργα  επ’αυτού, χρεώνοντας την σχετική δαπάνη σε αυτόν που έκανε τις εργασίες…

Παρόλα αυτά, όμως, όπως προαναφέρθηκε, ο Άρειος Πάγος εκδικάζοντας  σε τελευταίο βαθμό υπόθεση τραυματισμού 64χρονης γυναίκας, που βαδίζοντας σε πεζοδρόμιο με λακκούβες, υπερυψωμένες ανώμαλες επιφάνειες και σπασμένες πλάκες επικάλυψης, έπεσε και τραυματίστηκε με αποτέλεσμα να  παραμείνει  σε νοσοκομείο  για μεγάλο χρονικό διάστημα για αποθεραπεία, δαπανώντας μάλιστα ένα πολύ σοβαρό ποσό… επέρριψε τις ευθύνες στα στελέχη διοίκησης του δήμου που είχαν τυπικά και ουσιαστικά την ευθύνη νια την συντήρηση και επισκευή του…

Η ευθύνη της διοίκησης του Δήμου (αρμόδιου αντιδημάρχου)

Οι αρεοπαγίτες στο σκεπτικό της απόφασής τους, δέχονται  ότι από τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων «θεσπίζεται αποκλειστική αρμοδιότητα των δήμων για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων, ακολούθως, δε, με τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού ορίζεται ότι υπόχρεοι για την επισκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων και των τεχνικών έργων που τα αποτελούν (κράσπεδα, ρείθρα, υπόστρωμα και επίστρωση ή επικάλυψη) είναι οι ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων, μπροστά στα οποία βρίσκονται».

Επεσήμαναν όμως ότι «οι δήμοι, κατ’ εφαρμογή των αρχών της χρηστής διοίκησης, υποχρεούνται, στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, να επιβλέπουν και να ελέγχουν την καταλληλόλητα των πεζοδρομίων και να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για τη συντήρηση και επιδιόρθωση αυτών, προκειμένου να διεξάγεται ομαλά η κυκλοφορία επί του πεζοδρομίου, αλλά και να προστατεύεται η σωματική ακεραιότητα των χρησιμοποιούντων αυτό (αναπήρων, παιδιών, ηλικιωμένων κ.λπ.)», ενώ  έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στην κατ’ επανάληψη πληροφόρηση του καθ’ύλη αρμοδίου Αντιδημάρχου, από το θύμα για την επικινδυνότητα του συγκεκριμένου σημείου του πεζοδρομίου στο οποίο συνέβη το ατύχημα τραυματισμού της 64χρονης…

Η νομολογία για όλες τις όμοιες υποθέσεις

Σύμφωνα με την απόφαση του Αρείου Πάγου για το συγκεκριμένο περιστατικό, «ο δήμος έχει ευθύνη για τον τραυματισμό της 64χρονης, διότι τα όργανά του δεν έλαβαν τα απαιτούμενα μέτρα για την αποφυγή του ατυχήματος, καθώς όφειλαν να προβούν σε επισκευή των πλακών του πεζοδρομίου και σε τοποθέτηση ειδικής σήμανσης στο σημείο για την ενημέρωση των πεζών (χρηστών του πεζοδρομίου)».

Με την συγκεκριμένη δικαστική απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου  ξεκαθαρίζεται ότι σε περίπτωση τραυματισμού πεζού ευθύνονται ποινικά οι αρμόδιοι δημοτικοί άρχοντες (δήμαρχος ή αντιδήμαρχος), πλέον της αστικής ευθύνης που έχουν προς τον τραυματισμένο για την καταβολή των εξόδων περίθαλψης, για χρηματική αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης κ.λπ.

Δημοτικές προδιαγραφές Πεζοδρομίων – Ενημέρωση Δημοτών

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, από την έναρξη και μετά της ισχύος του Κτιριοδομικού Κανονισμού (22.6.2023), ο μόνος δήμος που προχώρησε σε ενημέρωση και εν μέρη εν ήδη προδιαγραφής σχεδίαση πεζοδρομίου της πόλης, είναι ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού, που πρόσφατα και μετά την αναφερθείσα απόφαση του Αρείου Πάγου, προχώρησε σε ενημερωτική ανακοίνωση  για το θέμα προς τους δημότες του…

Όλοι οι άλλοι δήμοι, -αν δεν κάνουμε λάθος- παραμένον σε αναμονή στο περίμενε μήπως δεν συμβεί τίποτα σε αυτούς….

Οι λόγοι είναι προφανείς… Οι ΥΔΟΜ ή ακόμη και η δημοτική αστυνομία κάθε δήμου, δεν βλέπει τις κραυγαλέες παραβάσεις που υπάρχουν στα πεζοδρόμια των πόλεων, ειδικά  εκεί που υποτίθεται ότι υπάρχουν θέσεις «πάρκινγκ» αυτοκινήτων, οι δήμαρχοι απορροφημένοι να ξοδεύουν σε επικοινωνικακές δράσεις τεράστια ποσά από τους δημοτικούς προϋπολογισμούς, δεν τολμάνε να ζητήσουν από τους δημότες να  ολοκληρώσουν την κατασκευή των πεζοδρομίων τους και όλοι… μα όλοι ελπίζουν ότι αυτούς δεν θα τους βρει «το κακό», με τους δημότες να ζουν στην άγνοιά τους, για τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες τους… 

Τι πρέπει να ξέρουν οι δημότες…

α) η κατασκευή των πεζοδρομίων είναι ευθύνη τους και μάλιστα απόλυτη..

β) Σε ότι και να συμβεί στο πεζοδρόμιό «τους’, έχουν την απόλυτη ευθύνη και θα διωχθούν δικαστικά, εκτός από την περίπτωση που έχουν  ζητήσει και μάλιστα επανειλημμένα  από την δημοτική αρχή την διόρθωση των τυχόν βλαβών, φθορών και κακοτεχνιών του πεζοδρομίου τους, εφόσον πράγματι υπάρχουν…

γ) Δεν επιτρέπεται καμία μεταβολή στο πεζοδρόμιο, εκτός αν υπάρχει είσοδος «αδειοδοτημένου» χώρου στάθμευσης οχημάτων

δ) Συνολικά τα πεζοδρόμια  πρέπει να  είναι σύμφωνα με όσα ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία και οι κανονιστικές αποφάσεις του δήμου…

Για την συντήρηση των πεζοδρομίων που βρίσκονται έμπροσθεν των παρόδιων ιδιοκτητών υπεύθυνοι είναι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες, ενώ αυτό διαφοροποιείται εφόσον δημόσιοι φορείς ή ιδιώτες έχουν προβεί σε εργασίες επί αυτών, οπότε έχουν και την ευθύνη αποκατάστασής τους…

————————–

Δείτε στην συνέχεια τι ορίζει ο Κτιριοδομικός Κανονισμός για τα Πεζοδρόμια

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία όπως ορίζεται από στον Κτιριοδομικό Κανονισμό (Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2360/2023 (ΦΕΚ 3985/Β` 22.6.2023) και συγκεκριμένα σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 23, ισχύουν τα παρακάτω:

1. ΓΕΝΙΚΑ

Τα πεζοδρόμια των κοινόχρηστων χώρων κατασκευάζονται, ανακατασκευάζονται, επισκευάζονται και συντηρούνται με σκοπό να διασφαλίζεται η συνεχής, αυτόνομη, ασφαλής και χωρίς εμπόδια κυκλοφορία των πεζών σε όλη την επιφάνειά τους και η χρήση τους από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα, εφόσον επιτρέπεται από τη μορφολογία του εδάφους.

2. ΥΠΟΧΡΕΟΙ

2.1. Υπόχρεοι για την κατασκευή και συντήρηση των πεζοδρομίων και των τεχνικών έργων που τα αποτελούν (κράσπεδα, ρείθρα, υπόστρωμα και επίστρωση ή επικάλυψη) είναι οι ιδιοκτήτες των παρόδιων ακινήτων μπροστά στα οποία βρίσκονται.

2.2 Σε περίπτωση καταστροφής, αχρήστευσης και εκσκαφής από το Δημόσιο ή τον οικείο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) των πεζοδρομίων που υπάρχουν πριν από είκοσι τουλάχιστον χρόνια, στα πλαίσια γενικής ανακατασκευής ή αναδιαρρύθμισης των οδών και πλατειών ώστε να ικανοποιούν καλύτερα τις ανάγκες του οικισμού, η δαπάνη αποκατάστασης, επισκευής ή ανακατασκευής των πεζοδρομίων βαρύνει τους παρόδιους ιδιοκτήτες.

2.3. Σε κάθε άλλη περίπτωση καταστροφής ή αχρήστευσης ή εκσκαφής των πεζοδρομίων από την εκτέλεση εργασιών, υπόχρεος για την αποκατάσταση, επισκευή ή ανακατασκευή του είναι ο φορέας εκτέλεσης των εργασιών αυτών, εκτός αν εκτελούνται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση αυτού τούτου του παρόδιου ακινήτου, οπότε υπόχρεος είναι αποκλειστικά ο ιδιοκτήτης του.

2.4. Η κατασκευή, ανακατασκευή ή επισκευή των πεζοδρομίων, μπορεί να γίνεται από τον οικείο ΟΤΑ σε βάρος και για λογαριασμό είτε των ιδιοκτητών των παρόδιων ακινήτων είτε φορέων εκτέλεσης έργων εφόσον αυτά δεν έχουν κατασκευασθεί ή επισκευασθεί ακόμα, ή δεν έχουν τηρηθεί οι προδιαγραφές που ισχύουν για την κατασκευή ή επισκευή τους.

3. ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

3.1. Προδιαγραφές

Σε κάθε περίπτωση στις προδιαγραφές των πεζοδρομίων καθορίζονται οι διαστάσεις, το είδος κατασκευής και το είδος των υλικών των κρασπέδων, των ρείθρων, του υποστρώματος και της επίστρωσης ή της επικάλυψής τους. Επίσης καθορίζονται το είδος της φυτείας, οι διαστάσεις και τα άλλα στοιχεία των τμημάτων των πεζοδρομίων που διατίθενται για φύτευσή τους. Οι προδιαγραφές συντάσσονται με τις διατάξεις της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/7.12.2022 υπουργικής απόφασης (Β’ 6213).

3.1.1. Τα πεζοδρόμια κατασκευάζονται σύμφωνα με προδιαγραφές που καθορίζονται με απόφαση του οικείου Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου. Σε οικισμούς που έχουν χαρακτηρισθεί παραδοσιακοί η πιο πάνω απόφαση εκδίδεται με σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ).

3.1.2. Σε οικισμούς με πληθυσμό πάνω από 20.000 κατοίκους και εφόσον τα πεζοδρόμια αποτελούν σημαντικό στοιχείο διαμόρφωσης των πολεοδομικών ή κυκλοφοριακών συνθηκών οδού, πλατείας ή περιοχής οι προδιαγραφές κατασκευής στο σύνολο ή σε μέρος τους καθορίζονται με απόφαση του αρμόδιου Νομάρχη που εκδίδεται με τήρηση της διαδικασίας τους άρθρο 3 ΝΔ/17-7-23.

3.1.3. Σε οικισμούς στους οποίους δεν έχουν καθορισθεί οι πιο πάνω προδιαγραφές τα πεζοδρόμια κατασκευάζονται σύμφωνα με τις οδηγίες του οικείου Δήμου ή Κοινότητας που περιλαμβάνονται στην άδεια της παρ. 4.1. του παρόντος άρθρου.

3.2. Σε κάθε περίπτωση εφαρμόζονται οι προδιαγραφές που καθορίζονται από τις διατάξεις του ΝΟΚ για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα, καθώς και τις σχετικές ισχύουσες αποφάσεις, ιδίως της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/7.12.2022 υπουργικής απόφασης (Β’ 6213).

3.3. Βαθμίδες εξυπηρέτησης των κτιρίων

3.3.1. Έξω από τη ρυμοτομική γραμμή απαγορεύεται να κατασκευάζονται βαθμίδες για την εξυπηρέτηση των κτιρίων. Κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατή η κατασκευή τους, ύστερα από άδεια του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου, αν μετά την ανέγερση του κτιρίου έχει μεταβληθεί η υψομετρική στάθμη του δρόμου. Η κατασκευή αυτή πρέπει να εξασφαλίζει την ασφάλεια της κυκλοφορίας των πεζών, των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων στην επιφάνεια που απομένει. Αλλιώς μπορεί να γίνει σημειακή διαπλάτυνση, βάσει των διατάξεων της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/7.12.2022 υπουργικής απόφασης (Β’ 6213). Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται στα πεζοδρόμια η κατασκευή σκαλοπατιών που κατέρχονται προς το κτίριο, για εξυπηρέτησή του, αλλά επιβάλλεται τα σκαλοπάτια αυτά να αρχίζουν ένα (1) μέτρο μέσα από τη ρυμοτομική γραμμή ή από την οικοδομική γραμμή σε περίπτωση ύπαρξης προκηπίου που είναι σε συνέχεια του πεζοδρομίου και χρησιμοποιείται από το κοινό.

3.3.2. Οι διατάξεις του προηγουμένου εδαφίου έχουν εφαρμογή και σε υφιστάμενες κλίμακες ή βαθμίδες κλιμάκων. Κλίμακες ή βαθμίδες κλιμάκων που αντίκεινται στις διατάξεις της παρ.  αυτής είναι επικίνδυνες από άποψη κυκλοφορίας η δε άρση του κινδύνου γίνεται με εφαρμογή των διατάξεων “περί επικινδύνων οικοδομών” από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία.

3.4. Φύτευση δένδρων, θάμνων, κ.λπ.

3.4.1. Κατά τη διαμόρφωση των πεζοδρομίων για τη φύτευση δένδρων, θάμνων, κ.λπ. εφαρμόζονται οι διατάξεις της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/7.12.2022 υπουργικής απόφασης (Β’ 6213). Γενικότερα, στα πεζοδρόμια, η φύτευση χωροθετείται στην ζώνη αστικού εξοπλισμού, και οπωσδήποτε πέραν της ζώνης ελεύθερης όδευσης πεζών, ή σε σημειακές προεκτάσεις μεταξύ των παρόδιων θέσεων στάθμευσης μέγιστου πλάτους 1.00 μ και πλάτους έως την εξωτερική πλευρά της παρόδιας θέσης στάθμευσης.

3.4.2. Όπου η ρυμοτομική γραμμή συμπίπτει με την οικοδομική ανάλογα με το ριζικό σύστημα των δένδρων πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή βλάβης των κτιρίων και δομικών κατασκευών.

3.5. Κάτω από τα πεζοδρόμια απαγορεύεται η κατασκευή ή η τοποθέτηση δεξαμενών για οποιοδήποτε σκοπό (αποθήκευση, συγκέντρωση υγρών κ.λπ.). Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται μόνον η τοποθέτηση εγκαταστάσεων των αρμόδιων φορέων για τη σύνδεση των κτιρίων με τα δίκτυα ηλεκτρισμού, ύδρευσης, αποχέτευσης, τηλεφώνου, αερίου πόλης, καθώς και σωληνώσεων απορροής στους κοινόχρηστους χώρους των βρόχινων νερών των κτιρίων.

4. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ – ΑΝΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ

4.1. Για την κατασκευή ή ανακατασκευή καθώς και για την εκσκαφή των πεζοδρομίων απαιτείται άδεια του οικείου Δήμου ή της Κοινότητας, στην οποία αναφέρονται οι αντίστοιχες προδιαγραφές ή αν δεν υπάρχουν οι σχετικές οδηγίες.

4.2. Οι δαπάνες κατασκευής, ανακατασκευής, επισκευής ή συντήρησης των πεζοδρομίων που γίνονται από τον οικείο ΟΤΑ ή το Δημόσιο, εισπράττονται από τους παρόδιους ιδιοκτήτες ή τους φορείς εκτέλεσης εργασιών, που είναι υπόχρεοι ανάλογα με την περίπτωση σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για την είσπραξη των Δημοσίων Εσόδων.

4.3. Στις περιπτώσεις του προηγουμένου εδαφίου η δαπάνη που αναλογεί σε κάθε παρόδιο ακίνητο υπολογίζεται από τον οικείο ΟΤΑ ή το Δημόσιο με βάση το μήκος του προσώπου που έχει στη ρυμοτομική γραμμή και την τιμή του τρέχοντος μέτρου που έχει η σχετική δαπάνη.

4.4. Τυχόν ενστάσεις ενάντια στις καταλογιστικές πράξεις υποβάλλονται στην αρχή που τις έκδωσε, μέσα σε προθεσμία 15 ημερών από την κοινοποίησή τους στους υπόχρεους ιδιοκτήτες. Στις ενστάσεις αυτές αποφασίζει το οικείο Δημοτικό ή Κοινοτικό Συμβούλιο ύστερα από εισήγηση της Τεχνικής Υπηρεσίας του ΟΤΑ ή της Τεχνικής Υπηρεσίας Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΥΔΚ) του Νομού αν δεν υπάρχει Τεχνική Υπηρεσία.

Δείτε τα δύο σχέδια προδιαγραφών  για τα δημοτικά πεζοδρόμιά του, που ανακοίνωσε ο Δήμος Παπάγου – Χολαργού, με το 1^ο να παριστά την συνολική διαμόρφωση του Πεζοδρομίου και το 2^ο την διαμόρφωση την μικρή ράμπα εμπρός από αδειοδοτημένο χώρο στάθμευσης οχημάτων

Νίκος Παρίκος