«Υπερβαίνουν» τον νόμο επειδή έτσι τους αρέσει
Ο δήμαρχος Αλίμου, διατρανώνει οργίλος, ότι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση, με απόφασή της, αφαιρεί αρμοδιότητες από την διοίκηση των Δήμων, και αποκρύπτει, πιθανόν σκοπίμως ή και από άγνοια, ότι η διοίκησή του, παρέβει τον νόμο, προκειμένου να επιβάλλει την δική της άποψη. Ζητά δε την συμπαράσταση όλων των δημάρχων προκειμένου να συνεχίζει να το πράττει…
του Νίκου Παρίκου
Χάνουν τον έλεγχο των δρόμων τους ή ήλθε η ώρα να εφαρμόζουν κατά γράμμα τον νόμο…;
Μεγάλο πλήγμα στην βερμπαλιστική τάση των Δημάρχων να θεωρούν ότι «ο νόμος στον Δήμο Είναι αυτοί», επιφέρει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, με απόφασή της, που ακυρώνει κανονιστική απόφαση του Δήμου Αλίμου…
Συγκεκριμένα, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής ακύρωσε τον “Κανονισμό Τομών” του Δήμου Αλίμου, με το αιτιολογικό ότι οι διατάξεις του υπερβαίνουν την εξουσιοδότηση του νόμου προς τους δήμους, αν θέτουν κανόνες πάνω και πέρα απ’ όσα ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία.
Η πρακτική αυτή, ίδιον των δημάρχων με εξόχως δυναμική παρεμβατικότητα στο γίγνεσθαι της διοικητικής πολιτείας τους, κάτι που έχει επιπτώσεις στα δικαιώματα των δημοτών και συνολικά των πολιτών, αφού η παρεμβατικότητά τους, γίνεται ουσιαστικά παραβατικότητα δημοτικών διοικήσεων σε βάρος τους, φαίνεται ότι βρήκε το ερμηνευτικό αντίδοτο της παύσης τους…
Και αυτό γιατί για πρώτη φορά, απόφαση Δήμου, με ουσιαστικό έντονο αποτύπωμα, φύση και ουσία, δικαίου, ακυρώνεται από Αποκεντρωμένη Διοίκηση, δηλαδή την εποπτεύουσα για την τήρηση της νομιμότητας ΑΡΧΗ.
Και μπορεί ο πληττόμενος, στην πολιτική του, Δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, να εστιάζει λαϊκίστικα, -σκοπίμως ή όχι-, στο θεματικό μονοσήμαντο της απόφασης, δηλαδή στον υποτιθέμενο «έλεγχο των οδοστρωμάτων κάθε δήμου, και κραυγάζοντας περί αφαίρεσης αρμοδιοτήτων από τους δήμου, προκειμένου να συγκινήσει και συντονίσει τους υπόλοιπους ομοϊδεάτες του δημάρχους, το πραγματικό διακύβευμα της απόφασης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, είναι «τα όρια που θέτει ο νόμος για το διοικείν των δημάρχων» και η μη νόμιμη υπέρβασή τους…
Κατά τους αυτοδιοικητικούς άρχοντες, και ιδιαίτερα, τον «πληττόμενο» δήμαρχο Αλίμου, κ. Ανδρέα Κονδύλη, η απόφαση αυτή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, θέτει τις βάσεις στο να μείνουν οι ΟΤΑ χωρίς ρυθμιστικά εργαλεία για την προστασία των δρόμων και οδοστρωμάτων τους.
Μάλιστα ο Δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης, υπερασπιζόμενος την άποψή του, -όπως αυτή διαφαίνεται τόσο από τον έγγραφο λόγο του, όσο και από το εφαρμοστέο περιεχόμενο της διοικητικής πρακτικής του-, απέστειλε επιστολή στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), επισημαίνοντας την πανελλαδική σημασία της υπόθεσης. Μάλιστα ο κ. Κονδύλης σκόπιμα σημειώνει στην επιστολή του προς τους εν τι πολιτική συναδέλφους του δημάρχους, ότι, αν αυτή η ερμηνεία παγιωθεί, οι δήμοι θα βρεθούν χωρίς ουσιαστικά εργαλεία για να προστατεύσουν τις υποδομές τους, αντί να εστιάσει στο αληθές, που ουσιαστικά επικεντρώνεται η Επιτροπή της Αποκεντρωμένης αποφάσισε και τονίζει «ότι οι δήμοι δεν μπορούν για οιονδήποτε λόγο να υπερβαίνουν των διατάξεων που ορίζει η ισχύουσα νομοθεσία. Ακόμη, σκοπίμως μάλλον παραλείπει ότι η νομοθεσία δίνει στις διοικήσεις των δήμων, όλα τα εργαλεία νομικά και διοικητικά, να «υπερασπισθούν» τα δικαιώματα των δήμων τους, αν και αυτό οι διοικήσεις τους φαίνεται ότι αγνοούν σκοπίμως ή μη…
Όπως έγινε γνωστό σε μία υπόθεση με ευρύτερες διαστάσεις για την τοπική αυτοδιοίκηση, η Ειδική Επιτροπή του άρθρου 152-153 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής έκανε δεκτή την προσφυγή της COSMOTE Α.Ε. και ακύρωσε τον «Κανονισμό Τομών σε οδούς και κοινόχρηστους χώρους» του Δήμου Αλίμου (για να δείτε όλη την απόφαση, κάντε κλικ εδώ) Α
Ο κανονισμός, που είχε εγκριθεί τον Ιανουάριο του 2025, έθετε συγκεκριμένες προδιαγραφές για την αποκατάσταση δρόμων και πεζοδρομίων μετά από έργα εταιρειών κοινής ωφέλειας. Ωστόσο, η Επιτροπή, -σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασής της-, έκρινε ότι οι δήμοι δεν έχουν ρητή νομοθετική εξουσιοδότηση να θεσπίζουν ποιο αυστηρές ρυθμίσεις, αφήνοντας έτσι – σύμφωνα με τον Δήμαρχο Αλίμου, κ. Ανδρέα Κονδύλη – «τους ΟΤΑ ανίσχυρους απέναντι στις φθορές που προκαλούν τρίτοι και αναγκασμένους να πληρώνουν οι ίδιοι την αποκατάσταση».
Ο Δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης, απέστειλε επιστολή στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), επισημαίνοντας την πανελλαδική σημασία της υπόθεσης και ζητώντας την άμεση παρέμβασή της υπέρ του Δήμου στην επικείμενη δικαστική προσβολή της απόφασης. Ο κ. Κονδύλης υπογράμμισε ότι, αν αυτή η ερμηνεία παγιωθεί, οι δήμοι θα βρεθούν χωρίς ουσιαστικά εργαλεία για να προστατεύσουν τις υποδομές τους. Όπως σημείωσε στην επιστολή του ο κ. Κονδύλης: “Πλέον το ζήτημα παίρνει μεγάλες διαστάσεις: εάν υιοθετηθεί αυτό το σκεπτικό και από άλλες Αποκεντρωμένες ή και τα Δικαστήρια, οι Δήμοι ουσιαστικά θα είναι με “δεμένα χέρια” στο ζήτημα των οδικών δικτύων τους και των τομών που κάνει σε αυτά ο καθένας. Κατ’ ουσίαν η Απόφαση αυτή αρνείται στους Δήμους τη δυνατότητα να ρυθμίζουν το ζήτημα των τομών των οδοστρωμάτων και να εκδίδουν σχετικούς Κανονισμούς“.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου, η Διοίκησή του έχει δώσει εντολή στη νομική του υπηρεσία να κινηθεί δικαστικά, ενώ αναμένεται η στάση της ΚΕΔΕ τις επόμενες ημέρες.
————————
Οι δήμοι και οι αυστηρότερες προδιαγραφές
Οι δήμοι «δεν έχουν δικαίωμα να θέτουν με αποφάσεις τους, αυστηρότερες προδιαγραφές, από αυτές που ορίζει ο νόμος, στις τομές των δικτύων από παρόχους υπηρεσιών και δικτύων κοινής ωφέλειας (Τηλέφωνο, Ρεύμα, Νερό, Αποχέτευση)
Η υλοποίηση έργων εγκατάστασης ή συντήρησης δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών «χαμηλής όχλησης» διέπεται από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο που καθορίζεται κεντρικά και όχι από τους εκάστοτε δήμους.
Στο δια ταύτα, η Επιτροπή του άρθρου 152 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της Αττικής, έκανε δεκτή την προσφυγή Εταιρείας Επικοινωνιών για την εγκατάσταση οπτικών ινών κατά του Δήμου Αλίμου που αρνήθηκε άδεια λόγω του ότι ο ίδιος με Κανονιστική Απόφαση είχε καθορίσει αυστηρότερες προδιαγραφές στις τομές.
Η Επιτροπή αποδέχθηκε ότι το πλαίσιο αυτό αποσκοπεί στην απλοποίηση, επιτάχυνση και μείωση του κόστους των εργασιών, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια και την αποκατάσταση του οδοστρώματος.
Τι είναι τα έργα «χαμηλής όχλησης»
Με βάση το άρθρο 3 της κ.υ.α. οικ. ΕΞ 2022/25.7.2022 (ΦΕΚ Β’ 4002/29.7.2022), ένα έργο θεωρείται «χαμηλής όχλησης» μόνο αν πληροί σωρευτικά προϋποθέσεις που αφορούν:
- Τεχνική εκσκαφής: Υποχρεωτική χρήση τεχνικών “micro-trenching” ή “mini trenching”, όπως ορίζονται από τις Συστάσεις της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών (ITU).
- Χωροθέτηση: Δυνατότητα εκτέλεσης σε οποιονδήποτε δρόμο ή πεζόδρομο.
- Διαστάσεις τομής: Μέγιστο πλάτος 10 εκ. και βάθος έως 45 εκ.
- Αποκατάσταση: Υποχρέωση πλήρους επαναφοράς του οδοστρώματος και των στοιχείων ασφάλειας, χωρίς ατέλειες, σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η Κ.Υ.Α. εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 151 παρ. 15 του ν. 4727/2020, το οποίο ορίζει ότι οι προϋποθέσεις και οι διαδικασίες καθορίζονται σε κεντρικό επίπεδο, εξαιρώντας αυτά τα έργα από τη χορήγηση δικαιωμάτων διέλευσης του ν. 4070/2012.
Οι δήμοι δεν μπορούν να θέτουν «καταχρηστικά» δικές τους προδιαγραφές
Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 152/2018, 849/2009, 2828/2008, 3923/2007) είναι σαφής:
Το άρθρο 102 του Συντάγματος κατοχυρώνει την αυτοδιοίκηση των ΟΤΑ, αλλά όχι την αυτονομία θέσπισης κανόνων δικαίου χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση.
Για να είναι νόμιμη μια κανονιστική πράξη δήμου, απαιτείται ειδική και ορισμένη εξουσιοδοτική διάταξη τυπικού νόμου.
Ελλείψει τέτοιας εξουσιοδότησης, οι ΟΤΑ δεν μπορούν να επιβάλλουν τεχνικές προδιαγραφές διαφορετικές από αυτές που ορίζει η κεντρική διοίκηση.
Οι πρόσφατες κανονιστικές αποφάσεις δήμων (Ηρακλείου Κρήτης, Ηρακλείου Αττικής, κλπ) για συγκεκριμένο θέμα, είναι με βάση την αναφερθείσα νομοθεσία, καταχρηστικές, ιδιαίτερα δε χαρακτηριστική είναι αυτή του Δήμου Αλίμου…
- Η δημοτική απόφαση που επέβαλε δικές της τεχνικές απαιτήσεις για τομές κρίθηκε ότι στερείται νομοθετικής βάσης.
- Προβλήθηκε μάλιστα και η παράλειψη δημόσιας διαβούλευσης, στοιχείο που ενίσχυσε τους λόγους ακυρότητας.
Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των παρόχων
Οι πάροχοι δικτύων οφείλουν:
- Να εκτελούν τα έργα σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Κ.Υ.Α. και των τεχνικών κανονισμών.
- Να αποκαθιστούν πλήρως το οδόστρωμα ή να συμβάλλονται με τον αρμόδιο φορέα για την αποκατάσταση έναντι εύλογου τιμήματος.
- Να τηρούν τις διατάξεις περί ηλεκτρομαγνητικής συμβατότητας και τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών.
Οι δήμοι, ακόμη και επικαλούμενοι την ευθύνη τους για την καλή κατάσταση των δρόμων, δεν έχουν δικαίωμα να προσθέτουν ή να διαφοροποιούν τις προδιαγραφές που ισχύουν για έργα χαμηλής όχλησης. Οποιαδήποτε σχετική απόφαση, χωρίς ρητή νομοθετική εξουσιοδότηση, είναι μη νόμιμη και μπορεί να ακυρωθεί. Το θεσμικό πλαίσιο έχει στόχο να εξασφαλίσει ενιαίες τεχνικές απαιτήσεις πανελλαδικά, διευκολύνοντας την ανάπτυξη των δικτύων και μειώνοντας τις καθυστερήσεις και τα κόστη που προκαλούν οι διαφορετικές απαιτήσεις ανά δήμο.
Σημείωση: Η Υπουργική Απόφαση ορίζει προδιαγραφές ΕΛΟΤ οι οποίες επίσης δεν τηρούνται από τους εργλάβους και υπάρχει εγγυητική επιταγή που έχει ισχύ για 12 μήνες για την πλήρη αποκατάσταση. Επίσης ο νόμος ορίζει ότι οποιαδήποτε ζημιά ή κακοτεχνία βαρύνει τον πάροχο και όχι τους υπεργολάβους.
