Admin

Πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα: Τρόποι υποβολής αιτημάτων πολιτών και διαχείρισή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες (Τέλος οι «σκόπιμες» παρερμηνείες των διατάξεων νόμου που ισχύουν)

Αυτοδιοικητικά - Υπ. Εσωτερικών (ΥΠΕΣ), Καρφιτσωμένα Απάνω

12 Μαρτίου, 2025
8:38 πμ

Μοιραστείτε την ανάρτηση:

Να υπενθυμίσουμε ότι η διάταξη του Αστικού Κώδικα «περί ευλόγου ενδιαφέροντος (εννόμου συμφέροντος) προκειμένου ένας πολίτης να λάβει γνώση δημόσιων στοιχείων και εγγράφων, καταργήθηκε πρόσφατα με πολυνομοσχέδιο Φλωρίδη με το οποίο έγιναν τροποποιήσεις και καταργήθηκαν άρθρα, από τους Αστικό και Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας…

Οι αλλαγές ενσωματώνουν ρυθμίσεις της Σύμβασης Troms του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διοίκηση και προωθώντας το κράτος δικαίου.

Βασικές Αλλαγές

Κατάργηση Εύλογου Ενδιαφέροντος

Δεν απαιτείται πλέον εύλογο ενδιαφέρον για πρόσβαση σε διοικητικά έγγραφα.

Η πρόσβαση σε ιδιωτικά έγγραφα (κατατεθειμένα σε δημόσιες υπηρεσίες) γίνεται χωρίς την απαίτηση ειδικού έννομου συμφέροντος.

Προσωπικά Δεδομένα

Για έγγραφα που περιέχουν προσωπικά δεδομένα τρίτων, απαιτείται εύλογο ενδιαφέρον.

Διαδικασία Υποβολής

Εισάγεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής και ανώνυμης υποβολής αιτήσεων. Η διοίκηση έχει διακριτική ευχέρεια να απαντά σε ανώνυμες αιτήσεις, εκτός αν περιλαμβάνονται προσωπικά δεδομένα.

Απόρρητα και Περιορισμοί

Αναφέρονται ρητά τα απόρρητα που περιορίζουν την πρόσβαση, όπως εθνική άμυνα, δημόσια τάξη, εμπορικό και ιατρικό απόρρητο.

Μερική Ικανοποίηση Αιτήματος

Τα αιτήματα μπορούν να ικανοποιούνται εν μέρει όταν περιλαμβάνουν έγγραφα υπό περιορισμό (προσωπικά ή ιατρικά δεδομένα, κλπ)

Διαθεσιμότητα Εγγράφων

Αντί χορήγησης αντιγράφων, ο αιτών μπορεί να παραπέμπεται σε προσβάσιμες διαδικτυακές πηγές.

Υποχρεωτική υποβοήθηση Πολιτών (μετά από προφορικό αίτημα)

Δίνεται δικαίωμα υποστήριξης από υπαλλήλους για εντοπισμό των εγγράφων.

Σταθερός τύπος και χρόνος απάντησης

Η αίτηση παραμένει γραπτή, με υποχρέωση απάντησης από τη διοίκηση εντός 20 ημερών.

Ισχύουν περιορισμοί λόγω πνευματικής ιδιοκτησίας και απορρήτων.

Διατηρείται η δυνατότητα μελέτης εγγράφων στις υπηρεσίες ή λήψης αντιγράφων, εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος βλάβης του πρωτοτύπου.

Η εφαρμογή αυτών των διατάξεων αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση σε πληροφορίες, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία προσωπικών δεδομένων και απορρήτων. Οι εμπλεκόμενοι φορείς καλούνται να ενημερώσουν σχετικά τους υπαλλήλους και τις υπηρεσίες τους για την έγκαιρη προσαρμογή.

—————

Τους τρόπους υποβολής αιτημάτων πολιτών για την πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα και τη διαχείρισή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ορίζει υπουργική Απόφαση που ισχύει από 1.1.2025. Με αυτά διευκρινίζεται ποια αίτηση πολιτών για παροχή στοιχείων ή και γνωστοποίηση δημοσίων εγγράφων, θεωρείται αόριστη ή καταχραστικά επαναλαμβανόμενη και τις οποίες οι δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι υποχρεωμένες να απαντούν, ενώ για πρώτη φορά ορίζονται και τα στοιχεία που πρέπει να φέρει η αίτηση πολίτη προς δημόσια υπηρεσία που καθορίζεται ως επώνυμη… Ειδικότερα, «Επώνυμη είναι η αίτηση, η οποία αναγράφει τα στοιχεία του αιτούντος και, συγκεκριμένα, το όνομα, το επώνυμο, τον αριθμό δελτίου ταυτότητας και τα στοιχεία επικοινωνίας του, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο υποβάλλεται, δια ζώσης ή ηλεκτρονικά»…

Τέλος στην ΥΑ που υπογράφει ο Υπουργός Εσωτερικών Θ.Λιβάνιος καθορίζεται ότι: «Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή, δια ζώσης ή ηλεκτρονική, επώνυμη ή ανώνυμη αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των δημοσίων εγγράφων, διοικητικών και ιδιωτικών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45)¨, δηλαδή το δημόσιο δίκαιο που διέπει την παροχή στοιχείων και πληροφόρησης των πολιτών από τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, διέπετε αποκλειστικά και μόνο, από τις διατάξεις του Νόμου 2690/199/τεύχος 45 πρώτο (Α΄)

Δείτε στην συνέχεια τι ακριβώς ορίζεται με την Υ.Α. Αριθμ. 21797/31.12.2024/ΦΕΚ 7302/Β΄/31.12.2024 Τρόποι υποβολής αιτημάτων για την πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα και διαχείρισή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

—————————-

Υ.Α. Αριθμ. 21797/31.12.2024/ΦΕΚ 7302/Β΄/31.12.2024 Τρόποι υποβολής αιτημάτων για την πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα και διαχείρισή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Παρατήρηση στήλης: Η ΥΑ ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2025 και οι διατάξεις της για την πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων σε δημόσια έγγραφα, είναι σύμφωνες με όσα ορίζονται από το άρθρο 59 του νόμου 5143/2024.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Έχοντας υπόψη:

Την παρ. 8 του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 59 του ν. 5143/2024 «Ρυθμίσεις για τους χερσαίους συνοριακούς σταθμούς, την ενίσχυση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και λοιπές διατάξεις» (Α’ 161),
το άρθρο 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), όπως διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), 3. τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),
το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου – Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού – Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) – Μεταβατικές διατάξεις» (Α’ 139), 5. το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91),
το π.δ. 133/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης» (Α’ 161) και
Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού ούτε του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εσωτερικών,
την υπ’ αρ. 21770/30.12.2025 εισήγηση της Γ.Δ.Ο.Δ.Υ. του Υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με την οποία δεν επιφέρει πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση επί του κρατικού προϋπολογισμού και ειδικότερα επί του προϋπολογισμού του Ε.Φ. 1007-207000000 «Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης», δεδομένου ότι οι διατάξεις είναι θεσμικού χαρακτήρα, αποφασίζουμε:

Άρθρο 1

Έννοια και τρόποι υποβολής αιτήματος πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή, δια ζώσης ή ηλεκτρονική, επώνυμη ή ανώνυμη αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των δημοσίων εγγράφων, διοικητικών και ιδιωτικών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45).
Δια ζώσης είναι η αίτηση που υποβάλλεται με φυσική παρουσία στη δημόσια υπηρεσία στην οποία απευθύνεται.

Ηλεκτρονική είναι η αίτηση που υποβάλλεται εξ αποστάσεως στη δημόσια υπηρεσία στην οποία απευθύνεται, με έναν από τους παρακάτω τρόπους:

α) Μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου,

β) Μέσω φόρμας επικοινωνίας που τυχόν διατίθεται στις ηλεκτρονικές σελίδες των δημοσίων υπηρεσιών, στις οποίες απευθύνεται το αίτημα.

Άρθρο 2

Έννοια επώνυμης αίτησης

Επώνυμη είναι η αίτηση, η οποία αναγράφει τα στοιχεία του αιτούντος και, συγκεκριμένα, το όνομα, το επώνυμο, τον αριθμό δελτίου ταυτότητας και τα στοιχεία επικοινωνίας του, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο υποβάλλεται, δια ζώσης ή ηλεκτρονικά.

Άρθρο 3

Έννοια και διαχείριση ανώνυμης αίτησης

Ανώνυμη είναι η αίτηση η οποία δεν περιέχει τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας.
Η διοίκηση έχει διακριτική ευχέρεια να απαντήσει σε ανώνυμο αίτημα, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς της παρ. 2 του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45).
Το δικαίωμα πρόσβασης του άρθρου 1 δεν ικανοποιείται όταν υποβάλλεται ανώνυμη αίτηση και τα έγγραφα στα οποία ζητείται η πρόσβαση περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, καθώς η ανωνυμία του αιτούντος δεν επιτρέπει την εξακρίβωση της ύπαρξης εύλογου ενδιαφέροντος, το οποίο απαιτείται για την πρόσβαση σε τέτοιου είδους έγγραφα.

Άρθρο 4

Έννοια και διαχείριση καταφανώς αόριστης αίτησης

Καταφανώς αόριστη είναι η αίτηση η οποία δεν περιέχει σαφές και ορισμένο αίτημα, ήτοι η αίτηση με την οποία δεν ζητείται πρόσβαση σε συγκεκριμένα έγγραφα, υπό την έννοια ότι δεν αφορούν προσδιορισμένη ή ευχερώς προσδιορίσιμη υπόθεση, είτε από άποψη αντικειμένου είτε από άποψη χρονικών ή τοπικών ορίων.
Η διοίκηση δεν υποχρεούται να απαντήσει σε περίπτωση καταφανώς αόριστης αίτησης, ανεξαρτήτως αν αυτή υποβλήθηκε δια ζώσης ή ηλεκτρονικά, επώνυμα ή ανώνυμα.

Άρθρο 5

Έννοια και διαχείριση επαναλαμβανόμενης αίτησης

Επαναλαμβανόμενη είναι η αίτηση η οποία:

α) Έχει ήδη υποβληθεί τουλάχιστον μία φορά με το ίδιο περιεχόμενο στην αρμόδια υπηρεσία και απαντήθηκε θετικά ή αρνητικά εντός της προθεσμίας των 20 ημερών που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 5 του Κώδικα

Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), ή

β) έχει ήδη υποβληθεί τουλάχιστον μία φορά με το ίδιο περιεχόμενο στην αρμόδια υπηρεσία και δεν απαντήθηκε ως καταφανώς αόριστη ή επειδή υποβλήθηκε ανώνυμα και συνέτρεχαν οι λόγοι των παρ. 2 και 3 του άρθρου 3 της παρούσας.

Η διοίκηση δεν υποχρεούται να απαντήσει σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης αίτησης, ανεξαρτήτως αν αυτή υποβλήθηκε δια ζώσης ή ηλεκτρονικά, επώνυμα ή ανώνυμα.
Δεν είναι επαναλαμβανόμενη η αίτηση η οποία:

α) Υποβλήθηκε αρχικά σε αναρμόδια υπηρεσία και υποβλήθηκε εκ νέου στην αρμόδια υπηρεσία ή

β) δεν απαντήθηκε εντός της προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας είτε θετικά είτε αρνητικά και δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 3 και του άρθρου 4 της παρούσας.

Άρθρο 6

Αναπαραγωγή εγγράφων

Αν ο αιτών την πρόσβαση στα έγγραφα επιλέξει να ασκήσει το δικαίωμα πρόσβασης σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), ήτοι τη χορήγηση αντιγράφων των εγγράφων από την υπηρεσία, το δικαίωμα ασκείται με έναν από τους κάτωθι τρόπους, κατά την κρίση της υπηρεσίας:

α) Με αναπαραγωγή των εγγράφων, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα τεχνικά, ήτοι λειτουργικό φωτοτυπικό μηχάνημα, και ο αριθμός των φωτοαντιγράφων κριθεί εύλογος από την υπηρεσία,

β) με φωτογράφιση των εγγράφων από τον αιτούντα υπό την επίβλεψη υπαλλήλου της υπηρεσίας ή

γ) αναπαραγωγή των εγγράφων από τον αιτούντα εκτός της υπηρεσίας κατόπιν παράδοσής τους από υπάλληλο αυτής με παρακράτηση του ταυτοποιητικού του εγγράφου και επιστροφή τους εντός μίας ώρας από την παραλαβή τους. Η απόδοση του ταυτοποιητικού εγγράφου στον αιτούντα πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την παραλαβή των εγγράφων από την υπηρεσία και έλεγχο αυτών ως προς την πληρότητά τους.

Άρθρο 7

Έννοια δημόσιας υπηρεσίας

Στην έννοια της δημόσιας υπηρεσίας της παρ. 6 του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45) εντάσσονται:

α) Όλοι οι φορείς του δημοσίου τομέα, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 14 παρ. 1 περ. α’ έως στ’ του ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α’ 143), και

β) όλοι οι φορείς, στους οποίους έχει ανατεθεί η άσκηση δημόσιας εξουσίας ή η παροχή δημόσιας υπηρεσίας, ανεξαρτήτως της νομικής μορφής υπό την οποία είναι οργανωμένοι.

Άρθρο 8

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα ισχύει από την 1η.1.2025.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 30 Δεκεμβρίου 2024

Ο Υπουργός

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ