Η Ετήσια Έκθεση 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη καταγράφει ιστορικό ρεκόρ αναφορών, ξεπερνώντας τις 20.500, γεγονός που αντανακλά την ένταση των προβλημάτων στη δημόσια διοίκηση. Οι δήμοι βρίσκονται στο επίκεντρο, συγκεντρώνοντας το μεγαλύτερο μέρος των υποθέσεων τοπικής αυτοδιοίκησης.
Τα βασικά ζητήματα εντοπίζονται στη διαχείριση προστίμων ΚΟΚ, στις καθυστερήσεις είσπραξης οικονομικών υποχρεώσεων, στην κακή κατάσταση υποδομών όπως οι παιδικές χαρές και στην ανεπαρκή κοινωνική μέριμνα. Παράλληλα, σημαντική επιδείνωση παρουσιάζει το αστικό περιβάλλον, με αύξηση αναφορών για αυθαίρετη δόμηση και υποβάθμιση δημόσιων χώρων.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 60% των υποθέσεων εντός αρμοδιότητας κρίνονται βάσιμες, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό δεν επιλύεται λόγω διοικητικών ή θεσμικών εμποδίων. Συνολικά, η εικόνα αναδεικνύει μια τοπική αυτοδιοίκηση με κρίσιμο ρόλο αλλά περιορισμένη διοικητική επάρκεια.
Αναλυτικά…
Την Ετήσια Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, για το 2025 κατέθεσε στη Βουλή ο Ανδρέας Ποττάκης προς τον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, καταγράφοντας μια χρονιά-ορόσημο για τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Με περισσότερες από 20.500 αναφορές, αριθμός-ρεκόρ από την ίδρυση του Συνήγορος του Πολίτη, η έκθεση αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται το κράτος από πολίτες και επιχειρήσεις.(για να δείτε την Έκθεση του ΣτΠ, κάντε κλικ εδώ)
Στο επίκεντρο της καταγραφής βρίσκονται οι δήμοι, οι οποίοι εμφανίζονται ως ο βασικός δίαυλος επαφής του πολίτη με τη διοίκηση, αλλά και ως ο κύριος φορέας εκδήλωσης φαινομένων κακοδιοίκησης. Οι ΟΤΑ συγκεντρώνουν το 27% των αναφορών, με το 92% αυτών να αφορά τους δήμους, γεγονός που αποτυπώνει τη βαρύτητα της καθημερινής τους λειτουργίας.
Η έκθεση αναδεικνύει κρίσιμα προβλήματα: καθυστερήσεις και ασάφειες στη βεβαίωση προστίμων του ΚΟΚ, δυσλειτουργίες στην είσπραξη εισφορών σε γη και χρήμα, ελλείψεις στη συντήρηση παιδικών χαρών και ανεπαρκή υποστήριξη ευάλωτων ομάδων. Παράλληλα, καταγράφεται έντονη επιδείνωση στο αστικό και φυσικό περιβάλλον, με αύξηση άνω του 30% στις σχετικές αναφορές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συστημική διάσταση των προβλημάτων, καθώς ο Συνήγορος συνδέει την κακοδιοίκηση με διαχρονικές αδυναμίες στον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη θεσμική ανοχή σε φαινόμενα αυθαιρεσίας.
Παρά τις παθογένειες, η έκθεση επισημαίνει ότι οι δήμοι διαθέτουν σημαντικά εργαλεία κοινωνικής πολιτικής, όπως μειώσεις ή απαλλαγές από δημοτικά τέλη για ευάλωτες ομάδες, τα οποία ωστόσο δεν αξιοποιούνται επαρκώς.
Επιμύθιο
Η έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη για το 2025 δεν αποτελεί απλώς μια απογραφή προβλημάτων, αλλά μια σαφή προειδοποίηση για τη λειτουργική αντοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι δήμοι, ως ο πιο άμεσος θεσμός επαφής με τον πολίτη, αποκαλύπτουν τις βαθύτερες αδυναμίες του διοικητικού συστήματος: καθυστερήσεις, ασάφεια κανόνων, ελλιπή οργάνωση και περιορισμένη κοινωνική αποτελεσματικότητα.
Το υψηλό ποσοστό βάσιμων αναφορών επιβεβαιώνει ότι η κακοδιοίκηση δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο αλλά δομικό πρόβλημα. Παράλληλα, η αδυναμία επίλυσης σημαντικού μέρους των υποθέσεων δείχνει ότι τα εμπόδια δεν περιορίζονται στη διοίκηση των δήμων, αλλά επεκτείνονται στο θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο.
Η ουσία του μηνύματος είναι διπλή: αφενός απαιτείται ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των δήμων με καλύτερη οργάνωση, εκπαίδευση και διαδικασίες· αφετέρου χρειάζεται πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση χρόνιων στρεβλώσεων, ιδίως στον χωροταξικό σχεδιασμό και τη διαχείριση του δημόσιου χώρου.
Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, ο πιο κοντινός θεσμός στον πολίτη κινδυνεύει να παραμείνει και ο πιο προβληματικός.
