Σοβαρό κίνδυνο να απενταχθούν έργα των δήμων και να χαθούν πολύτιμοι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης αντιμετωπίζει η χώρα, αν δεν προχωρήσουν άμεσα οι διαδικασίες υλοποίησης. Περίπου 3,5 δισ. ευρώ που βρίσκονται ήδη σε ειδικούς λογαριασμούς της Τράπεζας της Ελλάδος θα πρέπει να δαπανηθούν μέχρι το τέλος του έτους, ενώ επιπλέον 3,9 δισ. ευρώ θα πρέπει να εισπραχθούν από τις Βρυξέλλες για να διασφαλιστεί η ομαλή ροή του προγράμματος Ελλάδα 2.0.
Την ίδια ώρα, εκκρεμεί η ολοκλήρωση 100-120 από τα συνολικά 194 ορόσημα και στόχους έως τον Αύγουστο του 2026, προϋπόθεση για την εκταμίευση του υπολοίπου ποσού των 14,7 δισ. ευρώ που δικαιούται η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).
Σχέδιο επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης των έργων
Για να αποφευχθούν καθυστερήσεις και απώλειες πόρων, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκπόνησε ένα σχέδιο δράσης με τρεις βασικούς άξονες:
Ανοιχτή γραμμή με τις Βρυξέλλες, ώστε να περιορίζεται η γραφειοκρατία και να ολοκληρώνονται ταχύτερα τα απαιτούμενα βήματα.
Ειδικές ομάδες παρακολούθησης αλληλογραφίας, για την άμεση αποστολή τυχόν νέων εγγράφων που ζητούνται.
Συνεχής έλεγχος των επενδύσεων, με στόχο να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ από τις επιχορηγήσεις ύψους 18,2 δισ. ευρώ που δεν επιστρέφονται.
Ο ρυθμός υλοποίησης
Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει καταφέρει να ολοκληρώσει το 47,9% των οροσήμων και στόχων, επίδοση υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (33%). Ωστόσο, το υπόλοιπο 52,1% θα πρέπει να καλυφθεί σε μόλις έναν χρόνο, με την πλειονότητα να αφορά έργα πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Ιδιαίτερα πιεσμένα είναι τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (33 και 24 ορόσημα αντίστοιχα), ενώ σημαντικές υποχρεώσεις έχουν και τα υπουργεία Οικονομικών, Υγείας, Υποδομών, Ανάπτυξης, Κοινωνικής Συνοχής και Εργασίας.
Συνολικά, μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές 10,18 δισ. ευρώ (41% του συνόλου), σε σχέση με τα 25 δισ. ευρώ προϋπολογισμού των ενταγμένων έργων.
Η θέση των δήμων
Οι δήμοι, ως τελικοί δικαιούχοι σε μεγάλο αριθμό πράσινων και ψηφιακών έργων, βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης. Αν δεν κινηθούν γρήγορα με μελέτες, διαγωνισμούς και υλοποίηση, υπάρχει ορατός κίνδυνος να χαθούν χρηματοδοτήσεις και να απενταχθούν έργα που αφορούν κρίσιμες υποδομές, αναπλάσεις, έξυπνες εφαρμογές και κοινωνικές υπηρεσίες.
Κίνητρο για υπαλλήλους
Στο πλαίσιο επιτάχυνσης, προβλέπεται και μπόνους 10 εκατ. ευρώ για υπαλλήλους υπουργείων και ΟΤΑ που ασχολούνται με τις επενδύσεις του ΤΑΑ. Πρόκειται για «επίδομα απόδοσης» που θα δίνεται με βάση την επίτευξη των οροσήμων και την πραγματική απορρόφηση των πόρων.
Το στοίχημα μέχρι το 2026
Με δεδομένο ότι το πρόγραμμα ολοκληρώνεται σε λιγότερο από δύο χρόνια, η χώρα καλείται να απορροφήσει τα εναπομείναντα 14,7 δισ. ευρώ και να μετατρέψει άμεσα τις δεσμεύσεις σε δαπάνες. Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το μήνυμα είναι σαφές: όποια έργα δεν τρέξουν γρήγορα, κινδυνεύουν να χαθούν.
Η επόμενη περίοδος θα αποτελέσει πραγματικό τεστ για την ικανότητα των δήμων και του κράτους να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη μοναδική αυτή ευκαιρία χρηματοδότησης, που δεν πρόκειται να επαναληφθεί.
Πηγή: myota.gr
